|
Nhaät Kyù
Truyeàn Giaùo
Sau côn baõo soá 5
Caùi Raén, ngaøy 6.11.1997
Saùng nay mình ñi thaêm naïn nhaân treân
bôø Kinh Giöõa. Ñaõ boán ngaøy nay roài maø caây coái vaãn
coøn naèm ngoån ngang treân loái ñi. Ai naáy lo döïng nhaø cho
mình vaø cho loái xoùm, queân caû doïn deïp trong vöôøn vaø
ngoaøi ngoõ. Mình treøo qua nhöõng thaân caây baïch ñaøn lôùn,
nhaûy qua nhöõng thaân caây baïch ñaøn nhoû, luoàn döôùi nhöõng
buïi caây traâm baàu bò cheùm treo caønh. Ui da! Ong! Moät con
ong chích voäi moät phaùt vaøo caùnh tay treân traéng noõn naø
cuûa mình roài chuoàn maát daïng. Mình döøng laïi ngay. Baát
ñoäng, ñeå traùnh sai laàm theâm, ñeå doø tìm höôùng taán
coâng cuûa ñòch. Ngöôùc nhìn leân moät caùch chaäm chaïp:
moät toå ong chæ ôû caùch ñaàu mình moät gang tay. Ruùt lui
thaät nheï. Thua nhoû ñeå thaéng lôùn. Thôû phaøo nheï nhoõm.
Ruùt kinh nghieäm chieán tröôøng.
- Taïi sao chæ coù moät thaèng ñaùnh
leùn?
- Taïi sao ñòch ôû theá laâm nguy, nhö
theá maø vaãn sinh hoaït tænh bô: Haøng chuïc con ong cöù boø
tôùi boø lui treân moät maûng oâ luïc laêng to baèng ngoùn
tay caùi? Löôøi bieáng? Voâ traùch nhieäm? Ngu ñaàn?
- Khoâng phaûi: thaèng ñaùnh leùn laø
ong lính, coù nhieäm vuï chieán ñaáu ñeå baûo veä; nhöõng
thaèng boø tôùi boø lui laø ong thôï caàn cuø, coù nhieäm vuï
xaây döïng. Vieäc ai naáy laøm trong moät cô cheá hoaøn haûo
tuyeät ñoái. Ta bò ong ñaùnh laø sai laàm cuûa ta. Ong ñaùnh
ta vaø khoâng ñaùnh ta laø tuùi khoân cuûa trôøi ñaát.
Mình ñem kinh nghieäm löôïm ñöôïc
treân ñöôøng ñi naøy ñeå trao ñoåi vôùi caùc naïn nhaân
baõo soá 5.
- Baø Baûy ôi, toâi vöøa bò ong ñaùnh
neø.
- OÂng coá bò ong ñaùnh ôû khuùc naøo
vaäy?
- Ngay khuùc nhaø Ba Taán.
- Toäi nghieäp oâng coá quaù vaäy?
- Toâi ngu thì toâi chòu. Ai baûo ñöa
ñaàu vaøo ngay toå ong laøm chi?
- OÂng coá naøy noùi kyø quaù aø. Ong
ñaùnh oâng coá laø noù aùc nhaân thaát ñöùc, chöù ñaâu
phaûi laø oâng coá ngu. OÂng coá maø ngu sao?
- ÖØ ñaáy, ong khoân, toâi ngu; baõo
soá 5 khoân, chuùng ta daïi. Baõo toá laø traät töï cuûa thieân
nhieân, coøn ta khoâng bieát tröôùc ñeå ñeà phoøng laø ta
daïi.
Baø Baûy ôù ra, roài ñaùnh troáng laûng
sang chuyeän khaùc.
- Ba meï con tui saäp nhaø heát trôn.
Thaèng Nhôn noù môùi veà tieáp cho ñöôïc moät böõa, hoâm
nay noù veà Caùi Nöôùc roài.
Ñi ñöôïc ba böôùc thì tôùi nhaø
Hueá Taøi, con reã baø Baûy. Hueá Taøi ñang ngoài chon von treân
noùc nhaø.
- Taøi ôi, boû ñoù ñi, xuoáng ñaây
chuùng mình keùo vaøi hôi thuoác laøo ñaõ. Maøn trôøi chieáu
ñaát hai ngaøy nay roài, daàm möa daõi naéng theâm moät ngaøy
nöõa cuõng chaúng nhaèm nhoø gì.
Hueá Taøi treøo xuoáng, xaùch ñieáu caøy
ra, moài thuoác cho mình.
- ÔØ, thuoác laøo cuûa caäu ngon ñaáy.
Ñöôïm khoùi ra pheát...
- Thuøy, hoâm baõo, con chun voâ ñaâu?
Sôï khoâng?
- Sôï.
- Hôõi ngöôøi yeáu tin, taïi sao caùc
ngöôøi sôï?
- (Cöôøi e leä)...
Chaéc laø beù Thuøy nhôù ra baøi giaûng
cuûa mình veà pheùp laï Chuùa laøm soùng gioù im laëng. Hoâm
ñoù cha con mình laøm moät baêng reo.
- Sôï laø...- Heøn...
- Sôï laø...- Yeáu tin...
Hueá Taøi thao thao baát tuyeät.
- Maáy oâng giaø ôû ñaây cöù hoûi
con: ÔÛ ngoaøi Baéc bò baõo hoaøi, baõo laø gì? Noùi hoaøi
caùc oâng cuõng chaúng hieåu. Baây giôø con chæ caàn traû lôøi:
Baõo laø vaäy ñoù... Khoa hoïc cuûa loaøi ngöôøi coøn dôû
quaù. Baõo nhö theá maø chæ baùo khaån caáp coù vaøi tieáng
ñoàng hoà, thì boá toâi cuõng khoâng kòp chaïy... Coøn chuyeän
thieân tai nhö ñoäng ñaát, baõo luït laø chuyeän thoâng thöôøng
cuûa thieân nhieân cuõng nhö ngöùa muõi thì haét hôi. Hueá
Taøi thích trieát lyù laém, neân mình cuõng trieát lyù vôùi
anh ta cho queân noãi lo cuûa côn baõo soá 5...
Caùi Raén, ngaøy 9.11.1997
AÊn saùng vöøa xong, caây taêm vaãn coøn
ñang uoán eùo treân hai ngoùn tay, thì coù tieáng gaàm göø cuûa
voû laõi chaïy baèng maùy xe hôi. Coá Hieán voâ. Quaûn Long voâ.
Mình voäi chaïy ra beán.
- Chaøo anh Ba. Chaøo Quaûn Long.
- EÂ, coù Manu (baø quaûn lyù doøng Chuùa
Quan Phoøng) nöõa neø.- Coù dì Möôøi nöõa (baø giaùm tænh
doøng Chuùa Quan Phoøng).
- Chaøo dì Möôøi. Dì Möôøi maø khoâng
xuoáng thaêm Caùi Raén, thì toâi seõ goïi laø dì gheû. Ngöôøi
ta noùi cheát cha coøn chuù, seånh meï buù dì
cha, chuù, meï cheát heát, chæ coøn moät mình dì Möôøi
ñoù thoâi.
- (Cöôøi tuûm tæm) Hoâm baõo con ñang
ôû Vuõng Taøu, chöù neáu khoâng thì xuoáng ñaây coøn sôùm
hôn nöõa.
- Vaâng. Caùi Raén laø con cöng cuûa dì
Möôøi?
- Hoång cöng ñaâu. Coäng ñoaøn naøo
cuõng nhö coäng ñoaøn naáy....
- Noùi vaäy maø khoâng phaûi vaäy.
Ñöùa naøo cöïc khoå thì thöông hôn chöù.
Hoâm nay Caùi Raén vui nhö Teát vaø ñoâng
nhö hoäi chôï. Chò Quaûn Long thì goø toân, noái keøo, döïng
laïi vaø lôïp laïi caên nhaø ba phoøng (lôùp tình thöông, lôùp
giaùo lyù vaø lôùp caét may). Em Caùi Raén thì doïn deïp nhaø
thôø ñoå naùt vaø lôïp laïi maùi nhaø xöù. Cha Quaûn haït,
dì Möôøi, dì Manu, dì Chín vaø mình thì laáy voû laõi laøm
moät voøng Kinh Giöõa, Bieän Traøng, Kinh Cuøng, Kinh Thoå vaø
Ñaäp Vöôøn ñeå thaáy taän maét noãi ñau thöông vaø caûnh
tan naùt cuûa Caùi Raén.Chæ trong moät ngaøy, ñoáng ñoå naùt
ñaõ cuoán goùi ñi theo baõo soá 5. Ñi veà ñaâu? Khoâng bieát.
Chæ bieát laø nhaø xöù baây giôø laïi aám cuùng nhö xöa,
nhaø tröôøng laïi khang trang nhö thuôû naøo vaø tình ngöôøi
thì chan chöùa. Baõo soá 5 thì ñi, coøn tình ngöôøi thì ñeán.
Baõo ñeán roài ñi. Tình ñeán roài ôû laïi.
Caùi Raén, ngaøy 11.11.1997
Hoâm nay Nöõ töû Baùc aùi töø
Saøi Goøn xuoáng. AÙo xanh, aùo xanh vaø toaøn laø aùo
xanh. Maøu xanh döông saäm vöøa khieâm toán nhö noâ tyø, vöøa
thaät thaø, hieàn haäu nhö naøng thoân nöõ mieàn queâ. Chieác
voû laõi gaàm leân nhö con hoå noåi giaän, caøy xôùi doøng
soâng Gaønh Haøo moät caùch khoâng thöông xoùt, nhöng laïi laøm
vui loøng ngöôøi Saøi Goøn, baïn thaân cuûa toác ñoä.Saøi
Goøn, Caø Mau, Caùi Raén, Caùi Nöôùc, Ñoàng Cuøng, Kinh Nöôùc
Leân, Ñaát Môùi, Kinh Ba, Caùi Caám, Caø Mau, Taân Loäc vaø
Saøi Goøn... trong voøng ba ngaøy. Meät gaàn ñöùt hôi, nhöng
ngöôøi con gaùi cuûa thaùnh Vinh Sôn vaãn coøn theøm thuoàng.
- Coù ñi Naêm Caên khoâng cha?
- Xa laém, ñi khoâng kòp ñaâu?
- Baùc AÙi Vinh Sôn khoâng queân Naêm
Caên ñöôïc. Chuùng con ñaõ ñeán ñoù. Chuùng con seõ trôû
laïi ñoù.
Baùc AÙi Vinh Sôn laø nhö vaäy. Hoï ñaõ
ñeán Naêm Caên vì Naêm Caên luùc aáy ngheøo nhö oâng Gioùp.
Hoï muoán trôû laïi Naêm Caên vì Naêm Caên laø khôûi ñieåm
ñeå ñi ñeán vôùi ngöôøi ngheøo. Yeâu ngöôøi ngheøo. Yeâu
Naêm Caên. Yeâu dai nhö ñæa... Vaø baây giôø thì yeâu naïn
nhaân cuûa baõo soá 5.
Caùi Raén, ngaøy 14.11.1997
Mình theo cha quaûn haït thaùp tuøng ñoaøn
cöùu trôï töø Saøi Goøn xuoáng. Ñi suoát hai ngaøy, noái
tieáp hai ngaøy. Meät ñöù ñöø. Ñoaøn goàm nhieàu thaønh
phaàn ñeán ñoä nhôù khoâng noåi.
- Möôøi Raâu ôi, baø naøo cao nhö oâng
Taây ñoù?
- Chò Thu, giaùm ñoác khaùch saïn
Continental.
- Chò ôû doøng naøo vaäy?
- Con ôû Maân Coâi, Chí Hoøa.
- Coøn chò?
- Doøng Ñöùc Baø.
- Khoâng phaûi, doøng chim chöù, moät oâng
thaày Ña Minh chen vaøo.
- Coøn baùc?
- Con thuoäc giaùo xöù Xaây Döïng, coøn
oâng naøy thì ôû beân Vöôøn Xoaøi. Chuùng con ôû trong nhoùm
Ñoaøn Keát.
- Coøn chò thì toâi bieát roài: doøng
thaùnh Phaoloâ.
Chuùng toâi coù nhieàu kyû nieäm veà
doøng thaùnh Phaoloâ. Caùc chò ôû soá 4, chuùng toâi ôû soá
6 ñöôøng Cöôøng Ñeå...Mình töï hoûi: neáu khoâng coù côn
baõo soá 5, thì nhöõng khuoân maët laï hoaéc naøy coù ñeán
vuøng cuoái Vieät naøy khoâng nhæ? Neáu khoâng coù nhaø saäp,
thì lieäu hoï coù bieát mình vaø thöông mình khoâng nhæ? Mình
maát moät nhaø thôø, moät nöûa nhaø xöù, moät nöûa tröôøng
hoïc... nhöng laïi ñöôïc voâ soá tình yeâu. Nhö vaäy thì lôøi
hay loã? Cöù sau moät tai hoïa khuûng khieáp, moät trang söû
laïi laät qua, trang söû cuûa moät ngöôøi, cuûa moät taäp
theå... Mình söïc nhôù lôøi Möôøi Raâu phaùt bieåu ngaøy
4.11.1997 vöøa qua: Chuùng ta phaûi tìm hieåu xem Chuùa muoán noùi
vôùi chuùng ta ñieàu gì qua bieán coá naøy?ï. Phaûi coù moät
trang söû naøo ñoù ñang ñöôïc Chuùa laät qua...
Caùi Raén, ngaøy 15.11.1997
Hoâm nay P.P. töø Saøi Goøn xuoáng thaêm
Caùi Raén. P.P. ñaõ laøm mình söûng soát nhieàu phen: caùnh
tay thaät daøi, voøng tay thaät roäng. Khieâm nhu nhö caây coû.
AÂm thaàm nhö boùng ñeâm. Laëng leõ nhö gioù thu. Mình göûi
Fax cho P.P. ngaøy 5.11, thì ngaøy 7.11 mình ñaõ nhaän ñöôïc
quaø cöùu trôï cuûa P.P.: moùn quaø lôùn nhaát, sôùm nhaát,
nhöng cuõng aâm thaàm nhaát, vò tha nhaát.P.P. soáng trong moät
gia ñình nöûa Phaät nöûa Chuùa. Bôûi vaäy P.P. töø bi theo
Ñöùc Phaät, vò tha theo Ñöùc Chuùa Gieâsu. P.P. bieát mình
moät caùch tình côø. Mình ñeán vôùi P.P. moät caùch ngaãu
nhieân. Coù moät baøn tay voâ hình naøo ñoù ñang laàn moø vaø
noái raùp khoaûng caùch töôûng nhö voâ cuøng giöõa mình vaø
P.P. Mình thaàm mô öôùc treân ñôøi naøy coù thaät nhieàu
P.P. ñeå chuùng sinh bôùt khoå ñau, tieáng reân la cuûa loaøi
ngöôøi khoâng coøn ai oaùn...Trong thaùnh leã chieàu nay, mình
caàu nguyeän cho P.P. thaät nhieàu ñeå toû loøng bieát ôn, nhôù
ôn vaø ñeàn ôn.
Caùi Raén, ngaøy 16.11.1997
Hoâm nay Meán Thaùnh Giaù vaø giaùo xöù
Taân Laäp ñeán vôùi Caùi Raén. Ngöôøi ta keå raèng: Nhöõng
bao quaàn aùo cuõ aáy ñöôïc caùc baø hieàn maãu uûi suoát
ñeâm. Nhö theá coù nghóa laø naïn nhaân baõo soá 5 khoâng bò
thöông xoùt maø ñöôïc kính troïng vaø yeâu thöông. Mình
haân hoan ñoùn nhaän tình yeâu, nhöng quyeát lieät töø choái
loøng traéc aån. Tình yeâu laø trao taëng, traéc aån laø boá
thí.
Caùi Raén, ngaøy 17.11.1997
Saùng nay mình tôùi UBND xaõ ñeå trao
ñoåi veà vieäc söûa chöõa khaån caáp cuûa ngoâi tröôøng bò
saäp. Boán tröôøng aáp bò saäp hoaøn toaøn. Hôn saùu traêm
hoïc sinh bô vô nhö treû thô khoâng maùi aám. P.P. giuùp 20
trieäu, xaõ phuï theâm 7 trieäu. Theá laø moät ngoâi tröôøng
ñaàu tieân ñöôïc phuïc hoài sau côn baõo soá 5. Maùi tröôøng
seõ ñeïp hôn vaø aám hôn. OÂng Chuû tòch taâm söï:
- Hoâm qua coù moät phaùi ñoaøn cöùu
trôï ñeán taëng quaø. Baø con giaønh giaät maát traät töï
quaù xaù. Ngöôøi thì ñöôïc hai ba boïc, ngöôøi thì chaúng
ñöôïc tí gì, chöûi bôùi um suøm. Maát theå dieän quaù!
Ñoù laø quy luaät. Cung-caàu khoâng caân
baèng thì gaây xaùo troän. Caàu quaù lôùn maø cung quaù nhoû
thì gaây neân ñaïi hoïa. Luaät cung-caàu naøy khoâng chæ ñuùng
trong laõnh vöïc kinh teá maø coøn ñuùng trong caû laõnh vöïc
toân giaùo vaø ñaïo ñöùc nöõa.Naêm 1989 mình ñeán thaêm
moät hoï ñaïo thuoäc tænh Phuù Thoï. Cha xöù môøi mình ngoài
toøa. Toøa giaûi toäi rung rinh nhö coù ñoäng ñaát. Mình
ñöùng daäy ra quan saùt tình hình. Thaät laø khuûng khieáp.
Thaät laø quaùi gôû. Moät röøng ngöôøi chen laán nhau moät
caùch hoà loán. Taïi toøa coù ba ngöôøi cuûng quyø: ngöôøi
ôû giöõa thì xöng toäi, ngöôøi ôû beân taû beân höõu thì
laáy ngoùn tay troû thoïc vaøo loã tai, ñeå khoûi loãi aán toøa.
Caû hai ñeàu ôû theá taán coâng ñeå chieám ngay vò trí cuûa
ngöôøi vöøa xöng toäi xong... Coù moät ngöôøi ñaøn oâng
boác voäi thaèng cu tí boû ra ngoaøi, ñeå chieám choã cuûa noù:
Maøy laø treû con, coù toäi gì naëng ñaâu maø xöng. Möôøi
naêm nay tao chöa ñöôïc xöng toäi... Giaän quaù! Nhöng suy
cho cuøng thì ñoù cuõng chæ ñôn giaûn laø luaät cung-caàu.
Linh muïc ngoài toøa thì quaù ít, maø giaùo daân muoán xöng
toäi thì quaù nhieàu. Coù ngöôøi trong suoát hai thaäp nieân
chæ ñöôïc giaûi toäi taäp theå maø thoâi.Mình vaãn coøn
ghi khaéc moät kyû nieäm nöõa veà luaät cung-caàu, ôû beán
xe Caø Mau, trong thôøi xe coä khan hieám. Chæ coù moät chieác
xe caø taøng söûa soaïn ñi Caàn Thô, theá maø haønh khaùch
thì ñoâng nhö hoäi chôï. Boä ñoäi coù, oâng giaø coù...
thaäm chí baø baàu cuõng coù. Traäp truøng. Loá nhoá. Boãng
coù moät oâng thaày tu khoûe maïnh len loûi, luoàn laùch, laïng
beân phaûi, laïng beân traùi, baát chaáp oâng giaø, baø baàu.
OÅng loït vaøo ñöôïc cöûa xe, chaïy voäi ra khung cöûa soå
keâu ôi ôùi:
- Dì Taùm ôi! Laïi ñaây neø!
Theá laø oâng loâi baø phöôùc chui
qua cöûa soå, chieám goïn ngay moät baêng hai, roài cöôøi
sung söôùng nhö keû vöøa chieán thaéng veû vang. Ñaáy, khi
caàu quaù lôùn maø cung quaù nhoû, thì moät oâng thaày tu, moät
baø phöôùc... cuõng saün saøng maát neát moät caùch voâ tö
nhö theá
.Caùi Raén, ngaøy 20.11.1997
Hoâm nay mình göûi cho xaõ 500 phaàn
quaø. Moãi phaàn quaø goàm coù moät boïc quaàn aùo cuõ, môùi,
vaøi ba bao mì aên lieàn... vaø moät boïc 5 kyù gaïo. Baûy aáp
cho ngöôøi ñeán nhaø thôø laáy veà phaân phoái cho naïn nhaân.
Rieâng aáp Caùi Raén A thì phaùt taïi choã.Khi boïc quaàn aùo
thöù 73 ñöôïc trao cho oâng tröôûng ban thì trong kho coù
tieáng la:
- Heát.
- Nhö vaäy laø thieáu 27 boïc quaàn aùo.
Boïc gaïo thì coøn dö nhieàu laém. Baây giôø tính sao ñaây
oâng coá?
- Baây giôø ai ñoàng yù thì laõnh moät
boïc gaïo nöõa thay cho boïc quaàn aùo. Ai khoâng ñoàng yù thì
chôø ít ngaøy nöõa.
- Toâi caàn quaàn aùo: raùch heát, bay
heát roài. Gaïo thì toâi chöa caàn. ÔÛ nhaø toâi coøn naêm
giaï luùa nöõa.
- Coøn toâi thì ñoàng yù laáy hai boïc
gaïo.
Coù tieáng treû con khoùc oaø leân. Doøm
laïi, mình thaáy moät thaèng cu tí chöøng saùu tuoåi ñang khoùc
thoån thöùc. Mình hoûi meï noù:
- Taïi sao noù khoùc vaäy?
- Noù khoùc vì khoâng ñöôïc laõnh
quaàn aùo. Noù chæ coù moät caùi aùo naøy laø coi ñöôïc.
Tieáng khoùc cuûa treû thô laøm mình
xoùt xa. Mô öôùc cuûa noù thaät laø nhoû beù... theá maø boãng
trôû thaønh khoâng töôûng. Taïi sao treû thô phaûi khoå ñeán
theá nhæ? Mình khoâng ngaên ñöôïc gioït leä. Chaïy troán veà
phoøng, ñoùng cöûa laïi, khoùc moät mình.Baõo soá 5 giaät saäp
nhaø thôø, loät maùi nhaø xöù... Mình khoâng heà nao nuùng.
Theá maø hoâm nay mình khoâng caàm loøng ñöôïc khi thaáy nhöõng
ngöôøi ñaøn baø keïp ôû naùch moät caùi bao ni-loâng xeïp
leùp, ra veà moät caùch tuyeät voïng, giaän hôøn... Veát cheùm
cuûa baõo soá 5 nhanh quaù, khoâng kòp ñau. Baây giôø môùi
thaám.
Caùi Raén, ngaøy 21.11.1997
Ñöùc cha Maãn ñaõ ñeán Caø Mau töø
chieàu hoâm qua. Mình buoät mieäng noùi vôùi ngaøi:
- Muoán môøi Ñöùc cha voâ thaêm Caùi
Raén quaù söùc maø vaãn cöù phaân vaân.
- ?...
- Sôï moät aûo töôûng.
Ngöôøi ta nghó raèng Ñöùc cha seõ
cho nhieàu tieàn laém. Ngöôøi ta seõ bu quanh Ñöùc cha, keùo
aùo Ñöùc cha vaø... Ñöùc cha khoâng coù ñöôøng ruùt...Mình
lieân töôûng ñeán moät con coø meï coù moät baày coø con. Cöù
moãi laàn coø meï moûi caùnh tha moài veà toå, thì caû baày
coø con haù moû chôø ñôïi. Quaïc, quaïc. Nhöng chæ coù moät
ñöùa ñöôïc toaïi nguyeän. Coø meï laïi bay ñi. Nhöõng caùi
moû môû toang hoaùc vaãn coøn ñoù. Hy voïng vaø tuyeät voïng.Ngoài
noùi chuyeän lan man vôùi Ñöùc cha, môùi thaáy baõo soá 5 ñeû
ra voâ soá vaán ñeà.- Coù moät ngöôøi ñaøn baø than thôû
vôùi baïn:
- Beân Coâng giaùo caùc chò ñöôïc OÂng
Chuùa baùo tröôùc, neân khoâng ai cheát chìm. Beân ñaïo chuùng
toâi cheát nhieàu quaù!
- Chuyeän gì nöõa vaäy?
- ÔÛ vuøng Duyeân Haûi, Vuõng Taøu, Phöôùc
Tænh... giaùo daân ñi khôi ñeàu keùo nhau veà heát töø ngaøy
1.11 ñeå döï leã Caùc Thaùnh Nam Nöõ vaø Caùc Ñaúng Linh hoàn.
Nhôø ñoù maø thoaùt cheát.
- ÔÛ Caùi Raén cuõng coù tieáng ñoàn:
Trôøi thöông baø phöôùc hôn oâng cha. Maùi nhaø oâng cha lôïp
baèng fibro thì beå heát. Maùi nhaø baø phöôùc lôïp baèng
laù thì coøn nguyeân. Hai caây me moïc ôû hai goùc nhaø baø
phöôùc ñeàu ñoå ra phía ngoaøi.
- Baõo maø cuõng bieát phaân bieät ñoái
xöû sao ta? Sôû dó caây me ñoå ra phía ngoaøi, vì theo baûn
naêng sinh toàn, noù ñöa heát reã ra phía ngoaøi, vuøng ñaát
coù nhieàu muoái khoaùng vaø nöôùc. Nhaát nöôùc, nhì phaân
maø. Ñaát neàn nhaø vöøa khoâ vöøa chua. Theá laø maïnh phía
ngoaøi vaø yeáu phía trong. Hai caây me naøy gioûi veà maët
kinh teá vaø dôû veà maët quoác phoøng. Nhôø theá maø baø
phöôùc thoaùt cheát.Baõo soá 5 ôi, mi ñaõ ñeán vaø mi ñaõ
ñi, khoâng keøn khoâng troáng. Mi khoâng nhieàu lôøi, maø taïi
sao loaøi ngöôøi laïi nhieàu lôøi ñeán theá?
Caùi Raén, ngaøy 23.11.1997
- OÂng coá ôi, Ñöùc cha tôùi!
- Cheát roài, khoâng kòp chuaån bò gì
heát!
Mình voäi chaïy ra beán. AÙo thun cuït
tay.Coù ai ñoù ñang keø Ñöùc cha töø döôùi voû leân.
- Ñeâm qua möa, khí haäu aåm thaáp,
chaân toâi laïi söng leân vaø ñau khôùp.
Ñöùc cha chæ kòp aên côm tröa. Böõa
côm giaûn dò döôùi möùc trung bình. AÊn xong Ñöùc cha laïi
xuoáng voû ñi thaêm Khaùnh Höng vaø Thôøi Höng. Ngaøi noùi
thaät nhoû beân tai mình:
- Toâi coù chuùt quaø gôûi cho baø
con. Mai cha ra Caø Mau maø laáy.
Tình yeâu cuûa moät ngöôøi cha nhöng
laïi kheùo leùo nhö tình yeâu cuûa moät ngöôøi meï. Tình yeâu
aâm thaàm. Tình yeâu daám duùi.
Caùi Raén, ngaøy 26.11.1997
Chieàu hoâm nay mình ñang daâng leã thì
coù khaùch, khaùch Saøi Goøn, khaùch Vöôøn Xoaøi. Toaøn laø
phuï nöõ, tröø moät ngöôøi vöøa to vöøa cao. Nghæ ñeâm.
Muoãi nhö traáu, lì nhö traâu, caém voøi xuyeân qua quaàn
jean, xuyeân qua chieáu daøy. Ngöôøi ñeïp maát nguû.Saùng
nay, caùc baø nhao nhao leân:
- Cha cho tuïi con ñi thaêm beù Linda, beù
ra ñôøi vaøo ñuùng luùc baõo giaät saäp nhaø.
- Nhaø noù ôû xa laém.
- OÂng coá ôi, meï con noù veà ôû nhaø
oâng noäi roài. Gaàn laém.
- Roài, con ñöa caùc baø ñi thaêm meï
con noù.
Caùc baø ñua nhau boàng Linda vaø khen
beù xinh. Taëng quaø lia chia. Thaêm hoûi roái rít vaø... le löôõi
vì Linda laø ñöùa con thöù tö cuûa moät ngöôøi meï treû
nhö con gaùi!
Caùi Raén, ngaøy 27.11.1997
Chieàu nay khaùch ñeán raát ñoâng: Maët
traän xaõ, Lieân hieäp Phuï nöõ xaõ, daân chính aáp... Ñeà
taøi trao ñoåi laø cöùu trôï. Chuyeän ngoaøi leà laø nhöõng
tieáng than: than vì chöa ñöôïc cöùu trôï; than vì ñöôïc
cöùu trôï ít quaù; than vì keû ñöôïc ngöôøi khoâng. Caùn
boä oaùn traùch daân. Daân oaùn traùch caùn boä. Ngöôøi cöùu
trôï oaùn traùch naïn nhaân. Naïn nhaân xaâu xeù ngöôøi cöùu
trôï... Khoå ôi laø khoå!Cuõng chæ vì: thieân tai cuûa moät
theá kyû; thoáng khoå cuûa moät traêm naêm!Veát thöông cuûa
baõo soá 5 vaãn coøn lôû loeùt, nhöng roài seõ kheùp mieäng
vaø moïc da non. Bó cöïc roài thaùi lai. Cöù chòu ñöïng vaø
chôø ñôïi.
Caùi Raén, ngaøy 7.12.1997
Lôùp Thaàn hoïc Nguyeãn Vaên Bình ñeán
ñaây töø toái hoâm qua, nhöng vì toái taêm vaø laám lem, neân
saùng nay chuû vaø khaùch môùi nhìn roõ maët nhau. Xô Thaûo
ôû ñöôøng Nam Kyø Khôûi Nghóa trao cho mình moät laù thö
vaø moät goùi quaø cöùu trôï. Bao giôø mình cuõng nhaän quaø
cuøng vôùi nuï cöôøi cuûa ngöôøi trao taëng. Hoâm nay thì
khoâng. Mình chôø nuï cöôøi duyeân daùng cuûa xô Thaûo.
Tuyeät voïng! Döôøng nhö xô Thaûo ñang aám öùc ñieàu gì
ñoù. Giaän mình chaêng? Khoâng. Haän ñôøi chaêng? Coù leõ
theá. Laù thö nhaûy nhaûy trong baøn tay run run cuûa xô Thaûo:
Ngaøy 4.12.1997
Kính göûi cha, Thöa cha, chuùng con laø
moät nhoùm baïn treû khuyeát taät, vaøo ñôøi vôùi ñoâi chaân
khaäp kheãnh. Sau hôn boán naêm phaán ñaáu soáng töï laäp
nuoâi baûn thaân. Haèng ngaøy chuùng con soáng baèng ngheà may,
theâu, buoân baùn nhoû, daïy hoïc.Chuùng con coù daønh duïm
ñöôïc moät soá tieàn ñeå choáng doät caên nhaø chuùng con
ñang ôû. Nhöng vaøo thôøi ñieåm naøy, chuùng con bieát
ñöôïc moät soá lôùn ñoàng baøo ôû Haäu Giang bò côn baõo
soá 5.Ñöùng tröôùc caûnh ñau thöông ñoù, chuùng con cuõng
laø nhöõng ngöôøi baát haïnh muoán chia sôùt noãi ñau vôùi
nhöõng ngöôøi baát haïnh. Chuùng con öôùc mong coù thaät
nhieàu taám loøng haûo taâm cuøng goùp söùc ñeå xoa dòu noãi
ñau cuûa ñoàng baøo Haäu Giang, giuùp hoï sôùm oån ñònh cuoäc
ñôøi.Chuùng con xin kính nhôø cha chuyeån giuùp soá tieàn
5.000.000 ñoàng (naêm trieäu chaün) chuùng con coù, ñeán quyù
ñoàng baøo ñoù.Chuùng con caùm ôn cha vaø kính chuùc cha moät
cuoäc soáng bình an.
Kính chaøo cha,
Thay maët nhoùm treû khuyeát taät.
Nguyeãn Thò Mai.
Ñoïc xong laù thö vaø nhìn naêm trieäu
ñoàng naèm traàn truïi treân baøn, mình caûm thaáy tim thaét
laïi. Baây giôø mình môùi hieåu caùi aám öùc cuûa xô Thaûo.Caùc
xô ñoàng trinh, khoâng sinh con, nhöng loøng meï cuûa caùc xô
vaãn daït daøo nhö bieån Thaùi Bình. Loøng meï aáy ñuøm boïc,
naâng niu vaø nuoâi naáng haøng traêm, haøng ngaøn nhöõng
ñöùa treû baát haïnh oâvaøo ñôøi vôùi ñoâi chaân khaäp
kheãnhoï. Daønh duïm, chaét chiu maõi vaãn chöa söûa laïi
ñöôïc maùi nhaø doät naùt, thì... ñuøng moät caùi, baõo soá
5 aäp tôùi. Soá ngöôøi baát haïnh laïi taêng leân haøng vaïn,
haøng trieäu. Nhöõng ñöùa con baát haïnh cuûa caùc xô laïi
phaûi queân caùi baát haïnh ngoån ngang cuûa chính mình, ñeå
cöùu vôùt nhöõng keû baát haïnh khaùc. Ñau khoå thì truøng
truøng ñieäp ñieäp. Baát haïnh thì taàng taàng lôùp lôùp.
Theá maø vaãn coù nhöõng ngöôøi thôø ô vaø tænh bô... neùm
tieàn qua cöûa soå. Loøng meï bao la ñoái vôùi con caùi, nhöng
laïi nhoû heïp ñoái vôùi nhöõng ngöôøi loøng chai daï ñaù.Hieàn
nhö ma-xô, nhöng cuõng aám öùc vaø haäm höïc nhö ma-xô, vì
ñôøi trôù treâu, vì ñôøi baát coâng vaø vì... con cuûa
ma-xô ñaõ quaù khoå, maø nay laïi phaûi khoå theâm.
Saøi Goøn, ngaøy 8.12.1997
Hoâm nay mình ñi Saøi Goøn. Laù thö cuûa
Nguyeãn Thò Mai vaãn ñöôïc caát kyõ moät caùch trang troïng
trong cuoán Giôø kinh Phuïng vuï. Ñoïc kinh toái xong, mình laïi
ñoïc laù thö cuûa Nguyeãn Thò Mai, ñaïi dieän cho nhoùm baïn
treû khuyeát taät oâvaøo ñôøi vôùi ñoâi chaân khaäp kheãnhoï.
Hoâm qua ñoïc laù thö naøy, mình thaáy xô Thaûo haäm höïc,
aám öùc. Hoâm nay ñoïc laïi thö naøy, mình thaáy Nguyeãn Thò
Mai böøng leân nhö ngoïn ñuoác. Hoâm qua ñoïc laù thö naøy,
mình thaáy ñôøi laø ñoáng ñoå naùt, taøn taï. Hoâm nay ñoïc
laïi thö naøy, mình thaáy treân ñoáng hoang taøn boãng moïc
leân moät boâng hoa laï, höông thôm ngaøo ngaït, toûa lan theo
laøn gioù môn man.Caùm ôn Nguyeãn Thò Mai. Caùm ôn caùc baïn
treû khuyeát taät oâvaøo ñôøi vôùi ñoâi chaân khaäp kheãnhoï.
Ngôïi ca caùc baïn, vì caùc baïn khoâng coøn khaäp kheãnh vaøo
ñôøi, maø ñaõ daãn ñôøi vaøo con ñöôøng trôn nhaün cuûa
tình yeâu. Xin taëng caùc baïn oâboâng hoa laï treân ñoáng
hoang taøn.
Saøi Goøn, ngaøy 9.12.1997
Mình taûn boä taø taø veà phía
ñöôøng Kyø Ñoàng ngang qua nhaø ga Hoøa Höng. Moät chieác xích
loâ laùch voäi moät caùi ñeå traùnh vuõng nöôùc, queät vaøo
caùnh tay mình. Ui da! Caùi ñuïng hôi ñau aáy laïi do moät caùi
hang ñaù to ñuøng chaát ñaày chieác xích loâ... Thì ra Noel
ñaõ gaàn tôùi roài!Ñaõ qua hai tuaàn Muøa Voïng maø mình chöa
heà nghó ñeán leã Giaùng Sinh. Caû taâm laãn trí cöù lang
thang töø cöùu trôï ñeán cöùu trôï. Coù moät oâng baïn
hoûi mình:
- Leã Giaùng sinh naêm nay anh choïn chuû
ñeà naøo?
- Chöa coù trong trí khoân.
- Vaäy naêm nay anh toå chöùc leã Giaùng
sinh nhö theá naøo?
- Chöa bieát. Chæ bieát chaéc laø khoâng
coù vaên ngheä. OÂng thaày vaø baø phöôùc buø ñaàu vaøo coâng
taùc cöùu trôï, khoâng coøn giôø naøo ñeå taäp ca, taäp muùa.
- Vaäy thì naêm nay Giaùng sinh suø?
- Khoâng suø. Giaùng sinh naêm nay laø
baùc aùi: döïng nhaø giuøm nhau, taëng cho nhau nhöõng caây
traøm cuït ñaàu, nhöõng caây so ñuõa bò cheùm treo caønh, nhöõng
taøu laù xaùc xô, chia sôùt cho nhau nhöõng lon gaïo vôi ñaày...
Hoï ñaïo Caùi Raén ñaõ chuyeån ñeán
naïn nhaân baõo soá 5 hôn 2.000 phaàn quaø, 50 trieäu tieàn maët,
döïng laïi hai ngoâi tröôøng aáp trò giaù moãi ngoâi tröôøng
laø 20 trieäu. Chaùnh quyeàn ñòa phöông phuï vaøo moãi ngoâi
tröôøng 7 trieäu... Vaø coâng taùc cöùu trôï vaãn coøn tieáp
tuïc, vì nhöõng taám loøng quaûng ñaïi töø khaép nôi vaãn
chöa caïn nguoàn... Ñoù laø Giaùng sinh 1997 cuûa chuùng toâi...
Ñöôïc chöa?
- Taï ôn Chuùa.-
Vaø Giaùng sinh 1997 cuûa chuùng toâi coøn
coù nhoùm baïn treû khuyeát taät vaøo ñôøi vôùi ñoâi chaân
khaäp kheãnh. Tuyeät vôøi!
|