|
Hoâm nay mình thaáy buoàn da dieát.
Trong tay chæ coù hai cuoán saùch: Baøi ñoïc muøa Voïng, muøa
Giaùng Sinh, vaø Prieøres du temps preùsent. Ñoïc rieát roài
chaùn. Chaùn ñoïc thì vieát. Vieát ñeå gieát thì giôø.
Nhöng thôøi giôø hoâm nay daõn nôû quaù côõ, gieát hoaøi
khoâng heát.... Mình vaän duïng trí nhôù ñeå höôùng veà
quaù khöù. Nhôù anh chò em trong giaùo ñieåm. Nhôù nhaø.
Nhôù hoïc troø. Nhôù caây caàu khæ laét leûo... Vaãn coøn
dö giôø, neân phaûi nhôù ñeán con ba khía vaãn thöôøng
truù trong nhaø caàu cuûa mình. Ngöôøi ta baûo: Ba khía aên
traùi maém. Nhöng con ba khía cuûa mình laïi aên phaân. Hai
caùi caøng cuûa noù thay nhau gaép, gaép hoaøi khoâng meät....
Nhôù chaùn roài thì theøm. Mình theøm mieáng chuoái chieân
vaøng roäm cuûa Xa Caûng Mieàn Taây quyeän vôùi gioïng soprano
saéc buoát cuûa coâ beù loï lem: Ai... chuoái chieân... ñi! ï
Mình theøm con khoâ boåi nöôùng, aên vôùi côm traéng coøn
noùng hoåi, ôû nhaø thôø Chaùnh toøa Caàn Thô... Nöôùc
mieáng töùa ra, xoùt xa chòu khoâng noåi...Mình ñi ra bôø
soâng, gaùc chaân leân goác maém, ñöùng nhìn trôøi maây
nöôùc. Trôøi xanh thaêm thaúm, xa caùch ngaøn truøng. Vaøi
cuïm maây moûng tanh troâi löõng lôø, ngô ngô nhö ngöôøi
khoâng coù linh hoàn. Con nöôùc roøng ñang chaûy mieát ra
vaøm, queân caû bôø beán. Voâ taâm, voâ tình. Mình caûm
thaáy coâ ñôn quaù chöøng!...Boãng gioù noåi leân. Caønh
maém rung xaøo xaïc. Nhöõng traùi maém ñaàu muøa rôi loõm
choõm xuoáng doøng soâng, troâi leàu beàu nhö raùc reán,
xoaùy thaønh nhöõng voøng troøn sau coät mieäng ñaùy, roài
maát daïng theo doøng nöôùc thuûy trieàu. Baát giaùc mình
töï hoûi: Traùi maém troâi veà ñaâu?ï Soá phaän cuûa noù
laø leânh ñeânh, laø voâ ñònh. Coù theå noù seõ troâi
tôùi Raïch Cheøo roài maát huùt trong vònh Thaùi Lan mòt muø.
Cuõng coù theå noù seõ vöôùng vaøo ñaùm oâ roâ, coùc keøn
naøo ñoù ôû Baøu Traáu, Ñoàng Cuøng, Mang Roå,... roài
phaûi vaät loän vôùi oâ roâ, coùc keøn ñeå toàn taïi vaø
phaùt trieån.Mình nhôù ñeán thaùnh Pheâroâ, moät con
ngöôøi taàm thöôøng nhö traùi maém, troâi noåi boàng beành
treân doøng lòch söû cuûa mieàn Ñòa Trung Haûi. OÂng leân
Gieârusalem ñeå giaûng Lôøi Chuùa, thì bò laõnh ñaïo toân
giaùo boû tuø. OÂng ñöôïc ra tuø, thì laïi bò vua
Heâroâñeâ toáng nguïc. Töø trong nguïc, oâng theo söù thaàn
ñi ra maø cöù ngôõ laø mình nguû mô. OÂng ñeán Roâma,
thuû ñoâ cuûa quaân xaâm löôïc ñeå tieáp tuïc giaûng
Lôøi. OÂng soáng chui luûi nhö con chuoät xaï, nay ôû hang
toaïi ñaïo naøy, mai ôû xoùm noâ leä kia. Chính baûn thaân
oâng ñaõ laø teân noâ leä roài. Coù nhöõng luùc oâng
khoâng bieát neân ôû hay neân ñi; neân ôû ñaây hay ôû
ñoù. OÂng nhôù laïi lôøi Thaày tieân baùo: Khi con veà giaø,
ngöôøi ta seõ thaét löng cho con vaø daãn con ñi ñeán
nhöõng nôi con khoâng muoán.ï (Ga. 21, 18). Soá phaän cuûa
Pheâroâ ñaõ ñöôïc an baøi roài: Boàng beành vaø voâ ñònh.
Baát giaùc mình nghó veà mình. Mình cuõng laø moät traùi
maém ñang troâi noåi vaät vôø. Ñi veà ñaâu, naøo ai bieát
ñöôïc? Soá phaän laø boàng beành vaø voâ ñònh. Mình trôû
voâ caên nhaø vaéng laëng ñeå tìm Thaày, Thaày cuûa Pheâroâ,
Thaày cuûa mình.... Caùi Raén, ngaøy 25.2.1999 Saùng nay voû laõi toác haønh ñoùn
Ñöùc cha Maãn vaø ñoaøn tuøy tuøng ôû caàu Caùi Raén.
Deïp boû Saøi Goøn ñeøn ñoû ñeøn xanh, kheùp laïi thôøi
khoùa bieåu ngoäp thôû cuûa Toøa Toång Giaùm Muïc, Ñöùc cha
thaû hoàn veà quaù khöù eâm ñeàm cuûa hôn naêm möôi naêm
veà tröôùc. Ngaøi daùn maét vaøo töøng goác maém, töøng
buïi döøa nöôùc, ñeå tìm nhöõng caëp maét loài cuûa
nhöõng con caù thoøi loøi laùo xöôïc. Ngaøi mô öôùc coù
moät caùi giaøn thun thaät toát ñeå dieãn laïi cuoäc ñôøi
cuûa caäu beù xaï thuû tuyeät vôøi treân kinh raïch mieàn
cuoái Vieät naøy. Nhöng... cuït höùng. Khoâng coøn moät boùng
thoøi loøi.... Döôøng nhö thoøi loøi ñaõ tuyeät chuûng
treân con raïch ngoaèn ngoeøo naøy. Baát ñaêc dó, Ñöùc cha
chuyeån hoàn qua caây maém. Döôøng nhö ngaøi raát am töôøng
veà caây maém. Ñaõ coù laàn ngaøi töï ví mình vôùi caây
maém.Maém laø loaïi caây taïp, ñöôïc Töø Ñieån Tieáng
Vieät goïi laø Caây nhôõ. Baø noäi trôï cheâ maém, vì cuûi
maém dai nhaùch, khoù böûa, cho löûa thì ít, cho khoùi thì
nhieàu. Thôï moäc cuõng cheâ maém, vì vaùn maém laém thôù,
laøm dô löôõi baøo.... Chaúng ai theøm troàng maém, nhöng
maém cöù moïc traøn lan. Chaúng ai theøm ñoán maém, neân
maém cöù moïc baït ngaøn. Nghe Ñöùc cha minh hoïa caây maém,
ngöôøi Saøi Goøn cöù ôù ra nhö vòt nghe saám. -
Caây maém khaùc caây ñöôùc ra sao? Caây naøo laø caây maém? -
Cöù nhìn xuoáng goác caây. Goác naøo coù nhieàu reã moïc
ngöôïc leân, lôûm chôûm nhö baøn choâng, thì ñoù laø
caây maém. Mình
cao höùng beøn phuï hoïa theâm: -
Khoa hoïc goïi reã ñoù laø reã thôû. Daân gian goïi laø
caëc: caëc maém, caëc baàn. Maém nhieàu hôn baàn voâ cuøng
laàn. Caëc maém cuõng höõu ích hôn caëc baàn voâ cuøng laàn.
Caëc maém choáng hieän töôïng soùi moøn hai beân bôø soâng
vaø giöõ ñöôïc ñaát phuø sa. Vaäy maø Töø Ñieån Tieáng
Vieät chæ chieáu coá töø Caëc baàn, maø coá tình boû queân
töø Caëc maém. Mình vieát thö khieáu naïi vôùi Ban Bieân
Taäp. Hoï ñaõ töø choái thaúng thöøng. Baø noäi trôï cheâ
cuûi maém. Thôï moäc cheâ vaùn maém. Baây giôø Ban Bieân
Taäp Töø Ñieån Tieáng Vieät laïi cheâ caëc maém. Maém ôi!
Ñöøng buoàn nheù! Caùi Raén, ngaøy 26.2.1999 Saùng nay mình ñöa gaàn hai chuïc con
gaùi Thaùnh Vinh Sôn ñi tham quan Muõi Caø Mau. Ngöôøi con
gaùi naøo cuõng chaäm raõi. Chaäm raõi vöøa laø nhaân ñöùc,
vöøa laø thoùi xaáu cuûa con gaùi. Ñeå giaûm thieåu caùi
xaáu aáy cuûa chaäm raõi, mình ra leänh: -
Phaûi ñi thaät sôùm ñeå khoâng veà treã. Phaûi aên saùng
treân voû, ñeå tranh thuû thôøi gian. -
Bao xa cha? -
Caû ñi laãn veà, khoâng döôùi hai traêm caây soá .-
Ñeïp khoâng cha? -
Xaáu hoaéc! Ñi ñeå bieát! Bieát Muõi Caø Mau, phao caâu cuûa
toå quoác, ñeå yeâu thöông queâ höông hôn khi chöa bieát .-
ÔÛ ñoù coù nhöõng gì? -
ÔÛ ñoù coù caùi baûng böï, vieát chöõ thaät to: Muõi Caø
Mau, vaø... röøng maém traäp truøng. -
Ngöôøi ta troàng maém ñeå laøm gì? Traùi maém aên ñöôïc
khoâng? -
Chæ coù ba khía vaø caù döùa aên traùi maém. Coøn caây maém
thì chaúng ai troàng. Chuùa troàng maém ñeå baûo veä luïc
ñòa vaø ñöa luïc ñòa ra khôi. -
Cha hay teáu quaù aø! -
Toâi noùi chuyeän thöïc teá. Laùt nöõa toâi seõ giaûi thích
cho chò nghe. Voû
laõi rôøi beán nhaø thôø vaøo luùc 6g15. Noù gaàm leân vaø
lao tôùi ñeå khoe toác ñoä vôùi ngöôøi Saøi Goøn. Mình
soát saéng giôùi thieäu caùc ñòa danh ghi khaéc nhieàu kyû
nieäm: Rau Döøa, Caùi Nöôùc, Coáng Baø Chuû, Ñoàng Cuøng.
Döôøng nhö baø phöôùc khoâng quan taâm. Baø ñang laâm raâm
laàn haït. Thì ra baø ñoïc kinh, mình lo ra, chuùng ta cuøng
ñi. 7g30 voû laõi tôùi Ñoàng Cuøng, queïo
tay phaûi, roài caét ngang soâng Baûy Haùp, lao ñaàu vaøo Kinh
Taéc Naêm Caên. -
Coøn möôøi ba caây soá nöõa thì tôùi Naêm Caên. -
Naêm Caên ñaâu? Naêm Caên ñaâu? Naêm Caên, moái tình ñaàu cuûa Doøng
Baùc AÙi Vinh Sôn. Noùi ñeán Naêm Caên, con tim cuûa hoï
co thaét nhö ñieän giaät. Coøn nhöõng möôøi ba caây soá
nöõa maø ñaõ nhao nhao leân: Naêm Caên ñaâu? Naêm Caên
ñaâu?ï Naêm 1972 hoï ñaõ ñaët chaân leân ñaát Naêm Caên,
nay laø Haøng Vònh. Hoï laø Doøng tu ñaàu tieân ñeán hoaït
ñoäng ôû mieàn cuoái Vieät naøy. Hoï môû lôùp gia chaùnh,
caét may bình daân, ñeå naâng cao trình ñoä cuûa caùc baø
meï töông lai. Hoï môû lôùp maãu giaùo vöôøn treû ñeå
vun xôùi cho theá heä töông lai ngay töø tuoåi thô aáu. Hoï
môû phoøng phaùt thuoác ñeå cöùu khoå nhaân daân, giöõa
moät vuøng maø muoãi nhieàu hôn traáu, nöôùc ngoït quyù hôn
nöôùc thuoác (Moät chai bia con coïp giaù 18ñ. Moät ñoâi
nöôùc möa giaù 150ñ). Chieán tranh taøn khoác: bom ñaïn ì
xeøo, hoûa chaâu giaêng maéc, hoï vaãn oâm cöùng laáy Naêm
Caên, khoâng chòu xa lìa.Tieác thay, moái tình ñaàu aáy laïi
laø moái tình dang dôû. Soá phaän nghieät ngaõ ñaõ chaët
ñöùt voøng tay cuûa hoï. Hoï ôû Saøi Goøn maø vaãn lieác
troäm veà Naêm Caên... Moái tình ñaàu ñaõ trôû thaønh dang
dôû. Moái tình dang dôû ñang trôû thaønh vuïng troäm. Taïi
sao yeâu maø phaûi khoå ñeán theá? 10g45 voû laõi tôùi chôï Raïch Taøu.
11g15 gheù ñoàn coâng an bieân phoøng. Khaùch ñoå boä leân
muõi, nhöng chæ thaáy taám baûng böï vôùi ba chöõ to: Muõi
Caø Mau vaø röøng maém traäp truøng. Xa xa coù hoøn Khoai,
môø môø sau lôùp maây muø. Ngöôøi ta döï tính raèng: chæ
hôn moät traêm naêm nöõa, röøng maém seõ bieán hoøn Khoai
thaønh nuùi Khoai. Giaõ töø ñaát Muõi, mình chæ giöõ laïi
hình aûnh traùi maém. Mình thieån nghó: Neáu Ñöùc Gieâsu
giaûng Lôøi ôû ñaây, Ngaøi seõ noùi: Nöôùc Trôøi gioáng
nhö caùi gì? Nöôùc Trôøi gioáng nhö traùi maém.ï |
Nhaät Kyù
Truyeàn Giaùo