Nhaät Kyù Truyeàn Giaùo

    
     Nhöõng kyû nieäm veà loaøi choù

  Caø Mau, ngaøy...

Hoâm nay thaèng Böôûi ngoá naèm cheát ngay treân baøn quyø cuûa toøa giaûi toäi. Mình baûo ngöôøi ta ñem ñi choân, nhöng döôøng nhö maáy tay nhaäu ñaõ ñem ñi laøm thòt... Choù cheát thì heát chuyeän, nhöng thaèng Böôûi cheát laøm mình suy nghó moâng lung.Thaày Nhieân ñem noù veà ñaây vaø ñaët teân cho noù laø Böôûi. Coøn teân Böôûi ngoá laø do thieáu nhi ñaët. Noù khoâng bieát suûa, khoâng bieát caén, nhöng laïi thích röôït con nít. Heã thaáy con nít laø röôït, röôït maûi mieát cho tôùi khi gí muõi vaøo moâng ñoái töôïng moät caùi, roài môùi chòu quay veà. Tænh bô. Ngô ngô.Luùc naøo cuõng tænh bô, ngô ngô nhö theá, chaúng bieát giaän döõ laø gì. Vaäy maø ñaõ hai laàn noù laøm löông taâm mình bò caén röùt.

1. Hoâm aáy ñeán phieân mình naáu côm. Nhaø coù ba mieäng aên, mình xuùc hai lon gaïo. 3-2 laø baøi toaùn chuaån xaùc nhaát, ñöôïc moïi ngöôøi trong nhaø xöù tuaân theo moät caùch maùy moùc. Theá maø hoâm aáy 3-2 laïi sai. Ba anh em veùt saïch noài. Khoâng coøn moät mieáng chaùy. Vaãn coøn thoøm theøm. Khi mình röûa cheùn, coï noài, thaèng Böôûi cöù ñöùng doøm mình. Ngô ngô. Caëp maét ngô ngô cuûa noù laøm mình xaáu hoå. Mình giô tay doïa noù, noù luøi moät böôùc, roài laïi ñöùng ñoù, caëp maét laïi ngô ngô doøm mình. Phaûi roài, noù ñi ñaâu baây giôø? Ngoaøi vöôøn khoâng coù gì ñeå aên. Chæ coù moät moùn coù theå aên ñöôïc, thì mình laïi boû voâ haàm caàu maát roài. Mình laø chuû cuûa noù, nhöng laø moät oâng chuû voâ traùch nhieäm. Mình xin loãi noù, noù khoâng bieát, cöù ngô ngô. Theá môùi ñau!

2. Mình gaëp baø Tö ôû beân nhaø thôø Quaûn Long.

- UÛa, baø Tö, sao laâu quaù khoâng gaëp baø. Cöù töôûng laø baø dôøi nhaø ñi ñaâu roài.

- Con coù ñi ñaâu ñaâu. Laâu laâu muoán voâ thaêm cha, laïi sôï con choù Böôûi. Con Böôûi cuûa cha döõ quaù aø!

- !!...

Thaèng Böôûi cuûa mình ngoá laø theá maø vaãn bò mang tieáng laø choù döõ. Tin döõ ñoàn xa. Choù döõ laøm maát laùng gieàng. Mình thaáy nhoùi trong tim. Töø ñoù mình ñaõ quyeát taâm khoâng bao giôø nuoâi choù nöõa. Thaèng Böôûi laø con choù cuoái cuøng cuûa ñôøi mình.Khi nhaø xöù khoâng coøn nuoâi choù nöõa, mình laïi nhôù ñeán nhöõng kyû nieäm xa xöa veà loaøi choù.

Kyû nieäm moät:

 Nieân khoùa 1951-1952 chuûng vieän Haø Thaïch ñi sô taùn, ñeå laïi saùu ñöùa chuùng mình, laøm chuû ba daõy nhaø laàu roäng theânh thang vaø moät khu vöôøn roäng baùt ngaùt. Luõy tre xanh bao boïc xung quanh. Beân kia coù moät con lôïn xeà. Beân naøy coù moät raãy khoai. Ngheà cuûa lôïn laø phaù raãy. Ngheà cuûa chuùng mình laø ñeøn saùch. Hai beân khoâng coù dòp giaùp maët nhau. Cöù ñeán giôø vaùc cuoác xuoáng raãy, thì chæ coøn bieát keâu leân Hôõi oâi!ï.Trong thôøi buoåi khoù khaên, khoai quyù nhö gaïo, thì baûo veä raãy laø boån phaän haøng ñaàu. Chuùng mình chia phieân gaùc. Vöøa hoïc baøi, vöøa coi raãy.Con lôïn xeà vöøa chui qua haøng raøo tre, thì coù tieáng voã tay vaø hoâ to: Höôu, Nai, Hoå... xuøy, xuøy...ï. Ba con choù beïc gieâ xoâng ra moät caùch duõng maõnh... Boãng khöïng laïi vaø suûa khan. Con lôïn xeà to quaù vaø döõ quaù. AÙn binh baát ñoäng. Hai beân thuû theá. Con lôïn xeà ngoài töïa löng vaøo luõy tre, chieán luõy Maginot baát khaû xaâm phaïm. Ñòa hình öu ñaõi noù. Ba con choù beïc gieâ ngoài chaàu con lôïn. Tieán thoaùi löôõng nan: taán coâng thì khoâng thaéng; ruùt lui thì nhuïc. Chieán tröôøng ngöng ñoïng. Hai beân chæ coøn chöûi ñoång nhau moät caùch rôøi raïc.- Gaâu... Gaâu...- OÂoäc... OÂoäc...Töø phía goác baøng coå thuï coù tieáng goïi: Hoå, xuøy... xuøy...ï. Loøng töï aùi boác leân nhö trieàu daâng, con Hoå nhaøo voâ taán coâng con lôïn. AÊUØng, aúng...Con lôïn xeà to ñuøng oâm laáy con Hoå. Hai maù nuùng nính quaêng qua quaät laïi laøm con Hoå bò ñau gaàn cheát. Con Hoå chòu thua, giaõy giuïa ñeå thoaùt thaân, chaïy voäi veà chieán tuyeán cuûa mình. Thôû haøo heån. Laïi ngoài chaàu haãu. Laïi suûa khan ñeå choáng theïn.Boãng noù ñöùng daäy, luûi thuûi ra ñi nhö keû boû cuoäc. Noù chaäm raõi ñi veà phía cuoái haøng raøo, chui qua moät loã hoång, roài voøng trôû veà phía chieán luõy baát khaû xaâm phaïm cuûa ñoái phöông. Noù tröôøn mình qua haøng raøo daøy... Thì ra noù ñaùnh taäp haäu baèng mieáng voõ ngoaïm ñuoâi. Con lôïn keâu eùc moät tieáng, xoay voäi ra phía sau ñeå ñoái phoù, boû troáng phía tröôùc. Nhanh nhö chôùp, Nai vaø Höôu nhaøo voâ caén moâng. Con lôïn bò rôi vaøo ñòa hình baát lôïi hoaøn toaøn. Bò taán coâng hai maët. Chöa kòp ñôõ phía tröôùc thì ñaõ bò ñaùnh phía sau. Ñaùnh khoâng ñöôïc, ñôõ cuõng khoâng. Sau möôøi phuùt chieán ñaáu ñieân cuoàng, con lôïn xeà hoäc leân moät tieáng, roài ñoå keành xuoáng. Moät ñoáng thòt ñoû loøm nhö taém maùu. Ruoät loøi ra moät nuøi...Thaây lôïn ñöôïc khieâng ra UÛy ban xaõ. Thaày quaûn lyù ñöôïc môøi ra UÛy ban ñeå ñoái chaát vôùi chuû lôïn. Chuùng mình nín thôû chôø ñôïi...

Thaày quaûn lyù vöøa veà tôùi coång, chuùng mình uøa ra ñoùn

- Coù sao khoâng thaày?

- Chuùng ta thaéng..., ñöôïc boài thöôøng baèng moät roå thòt.

Chuû lôïn ñang thaéng thaønh thua. Chuùng mình ñang thua thaønh thaéng. Mình caûm ñoäng ñeán öùa leä.Toái hoâm aáy, chuùng mình ñöôïc aên moät böõa thòt lôïn ngon ôi laø ngon. Ngon vì chuùng mình ñang thieáu chaát ñaïm moät caùch traàm troïng. Ngon vì thòt lôïn laø chieán lôïi phaåm baát ngôø.Ba con choù laån quaån döôùi gaàm baøn. Thöông tuïi noù thì ít, maø bieát ôn tuïi noù thì nhieàu. Mình vöùt xuoáng gaàm baøn moät khuùc xöông coøn dính nhieàu thòt. Theá laø ba con choù quaàn nhau moät traän tôi bôøi hoa laù, rung baøn ñoå gheá. Gaàu gaàu... Göø göø... A ÊUØng aúng...Choù ôi, saùng nay chuùng maøy thöông nhau laø theá, khoân ngoan laø vaäy. Theá maø baây giôø chuùng maøy laïi caén xeù nhau chæ vì... moät khuùc xöông. OÂi, tình choù!Baây giôø mình môùi hieåu thaám thía moät lôøi trong saùch Chieán Quoác: Khi hai ngöôøi cuøng chung lo moät vieäc, thì yeâu nhau; khi hai ngöôøi cuøng chung höôûng moät quyeàn lôïi, thì gheùt nhau. OÂi, tình ngöôøi

!Kyû nieäm hai:

Mình ñoïc saùch ñeå doïn baøi giaûng... Moät linh muïc ngöôøi Ñöùc keå chuyeän:Trong nghóa trang daønh cho loaøi choù coù moät ngoâi moä baèng ñaù caåm thaïch thaät xinh. Treân moä coù moät taám bia ghi baèng chöõ vaøng nhö sau: Ñaây laø nôi an nghæ cuoái cuøng cuûa NIEÀM HY VOÏNG ÑOÄC NHAÁT cuûa ñôøi toâi. Ñoù laø lôøi taâm tình cuûa moät baø cuï giaø göûi cho con choù yeâu thöông cuûa mình. Con choù laø nieàm hy voïng ñoäc nhaát cuûa baø. Baây giôø noù ñaõ cheát, baø soáng vaät vôø nhö xaùc khoâng hoàn, coâ ñôn giöõa chôï ñôøi gaàn saùu tæ ngöôøi. Taïi sao? Taïi baø khoâng thöông ngöôøi, hay taïi ngöôøi khoâng thöông baø? Hay taïi hai cuoäc theá chieán ñaõ bieán con ngöôøi trôû thaønh muoâng soùi cuûa nhau? Hay taïi neàn vaên minh cô giôùi ñaõ cô giôùi hoùa con tim cuûa loaøi ngöôøi? Roài mình lo aâu töï hoûi: Treân theá giôùi naøy seõ coøn coù bao nhieâu ngöôøi coâ ñôn nhö theá?

ï.Kyû nieäm ba:

Cha A. Desroches laø linh muïc thöøa sai Paris, laø giaùo sö moân toaùn, lyù, hoùa cuûa tuïi mình. Thaày phaùt aâm tieáng Vieät raát dôû, nhöng thaày raát meán ngöôøi Vieät Nam. Cöù moãi buoåi chieàu Chuùa nhaät, thaày laïi xaùch moâtoâ ñi thaêm daân soáng raûi raùc trong vuøng röøng nuùi. Moãi laàn ñi thaêm veà, thaày laïi coù quaø cho tuïi mình: khoâng böôûi thì cuõng quít, khoâng saáu thì cuõng oåi... Thaày raát sôï thòt choù. Cöù noùi ñeán thòt choù thì thaày laïi nhuùn vai toû veû kinh tôûm. Nhöng sau ñoù, thaày laïi hoái haän. Thaày aâm thaàm taäp luyeän ñeå hoäi nhaäp, cho tôùi moät ngaøy kia...

- Cha coù daùm aên thòt choù khoâng?

- Coù.

- Cha ñaõ aên ñöôïc chöa?

- AÊn ñöôïc roài.

- Cha thaáy theá naøo?

- Thòt choù ngon laém, nhöng phaûi laø choù Vieät Nam.

- Taïi sao?

- Choù taây aên thòt, thòt khoâng ngon. Choù Vieät Nam aên c., thòt laïi ngon.