Nhaät Kyù Truyeàn Giaùo

 
  Nhöõng caùi Teát trong ñôøi truyeàn giaùo

Naêm Caên, ... 1972

 Hoâm nay mình daønh troïn moät ngaøy ñeå ñi möøng tuoåi baø con trong xaõ. Xaõ naèm theo ven soâng daøi saùu caây soá. Möôøi hai giôø tröa mình tôùi raïch Baø Thanh. Beân kia caàu laø moät caên nhaø baèng vaùn, khoâng saïch seõ, nhöng coù nhieàu tieàn. Chæ coù moät ngöôøi ñaøn oâng ôû nhaø. - Xin loãi, anh thöù maáy nhæ? - Toâi thöù tö. - Coøn toâi thöù taùm. Toâi laø linh muïc truyeàn giaùo ôû ñaây, toâi ñeán ñeå thaêm vaø chuùc gia ñình anh moät naêm môùi maïnh khoûe vaø haïnh phuùc. - Vôï con toâi ñi chôi heát trôn khoâng coù ñöùa naøo ôû nhaø... Treân baøn thôø toå coù hai toâ cheø xoâi nöôùc. Anh Tö böng moät toâ xuoáng. Mình môû côø trong buïng: Chaéc laø hoï seõ môøi mình ñaây. Mình seõ chaân thaønh ngoán cho heát, vì kieán boø buïng quaù leõ roài. Theá nhöng anh Tö nhìn caùi aùo doøng cuûa mình, ngaàn ngöø moät laùt, roài laïi ñeå toâ cheø leân baøn thôø. Anh luùng tuùng nhö con gaø maéc daây thun. Ñeå cöùu vaõn tình theá, mình caùo loãi:

  - Xin loãi anh Tö nheù. Thaêm anh chuùt xíu thoâi, toâi phaûi coá gaéng ñeå ñi thaêm cho heát moïi nhaø.

Ra khoûi nhaø anh Tö, ñoâi chaân mình nhaõo ra, böôùc ñi thaát theåu. Boán giôø chieàu môùi veà tôùi nhaø. Ñoùi vaø meät laû. Mình laên keành ra giöôøng, ñeå nguyeân aùo doøng, ñeå nguyeân ñoâi xaêng ñan. Coøn hai giôø nöõa môùi ñöôïc aên côm, maø trong nhaø thì chaúng coù thöù gì coù theå aên vuïng ñöôïc. Ñaønh phaûi chôø ñôïi, chôø ñôïi laø leõ thöôøng cuûa lòch söû. Muøa Voïng laø muøa chôø ñôïi. Muøa chay cuõng laø muøa chôø ñôïi. Cöïu Öôùc laø thôøi chôø ñôïi... Naèm nghæ vaø chôø ñôïi, mình laïi nghó ñeán toâ cheø xoâi nöôùc. Anh Tö muoán môøi mình aên, nhöng laïi sôï oâng cha khoâng aên ñoà cuùng. Mình saün saøng aên ñoà cuùng, nhöng vì e leä chaúng daùm noùi ra. Caû hai ñeàu Tình trong nhö ñaõ maët ngoaøi coøn e. Caû hai ñeàu ñaõ boû lôõ moät thôøi cô ñeå ñeán vôùi nhau. Coù leõ caû hai ñeàu thuoäc maãu ngöôøi coù phaûn öùng chaäm.

Baïc Lieâu, ... 1984

Hoâm nay ngaøy moàng boán Teát. Moät coâ y taù ngöôøi goác Hoa ñeán keùo tay mình:

  - Thöa cha, hoâm nay ba con môøi cha ñeán nhaø aên côm tröa. Nhöng maø cha phaûi ñeán thaät sôùm.

 - Cha chöa hieåu. Cha khoâng quen ba con. Maø taïi sao phaûi ñeán thaät sôùm?

 - Toái hoâm qua ba con môùi bieát teân cuûa cha laø Phuùc Haäu. Teân cha heân laém. Neáu bieát sôùm thì ba con ñaõ môøi cha ñeán xoâng ñaát vaøo ngaøy moàng moät roài. Nhöng baây giôø môùi bieát, thì moàng boán cha xoâng ñaát cuõng coøn ñöôïc.

  Mình ñi ngay. OÂng chuû nhaø ñoùn mình vaøo khoâng coù veû gì laø nieàm nôû. Noùi chuyeän vôùi oâng moät hôi thì heát ñeà taøi. Ñöùa con gaùi cuûa oâng môøi mình ñi thaêm nhaø, thaêm vöôøn ñeå gieát thôøi giôø. Böõa côm gia ñình cuõng chaúng coù gì laø thònh soaïn. Maáy moùn aên quen thuoäc cuûa ngaøy Teát: baùnh teùt, thòt kho, döa chua,... OÂng chuû nhaø noùi vaøi caâu. Baø chuû nhaø noùi ít hôn nhieàu. Moät mình ñöùa con gaùi phaûi laøm coâng taùc cöùu boà cho caû hai oâng baø. Sau ly traø traùng mieäng mình caùo töø ra veà. Laõng nhaùch!

Caø Mau, ... 1989

Chuyeán xe toác haønh Saøi Goøn - Caø Mau coù veû voäi vaõ ñeå kòp veà chuaån bò Teát. Mình ngoài baêng hai, chung vôùi moät ngöôøi ñaøn baø khaù ñoà soä! Coù leõ baø laø ngöôøi raát naêng noå, neân ngoài laøm thinh khoâng ñöôïc. Baø hoûi mình:

- Anh tuoåi gì?

- Tyù, con chuoät.

- Toâi tuoåi Söûu. Tyù Söûu haïp nhau laém, laøm aên mau giaøu laém. Tieác laø anh em mình khoâng coù soá gaëp nhau sôùm!

 - Traâu böï quaù maø chuoät thì nhoû xíu, haïp nhau sao ñaëng?

 Mình ví von nhö theá, khieán baø Söûu laïc taàng soá. Baø im laëng suy nghó. Lôïi duïng söï im laëng aáy, mình töïa ñaàu ra sau laøm boä nguû, roài nguû thaät... Xe veà tôùi beán Caø Mau, thì baø Söûu khoâng coøn nöõa. Coù leõ baø xuoáng ôû Caàu Soá 2 thì phaûi.

Caùi Raén, ngaøy 1.1.95

Hoâm nay Hoäi ñoàng giaùo xöù hoïp. Ñeà taøi: Teát AÁt Hôïi. Mình thoâng baùo cho Hoäi ñoàng giaùo xöù bieát naêm nay cha sôû vaø giaùo daân möøng tuoåi nhau taïi nhaø thôø. Sau ñoù cha sôû seõ ñoùng cöûa nhaø xöù ñeå ñi möøng tuoåi anh em löông daân. Mình cuõng yeâu caàu Hoäi ñoàng giaùo xöù cho bieát coù bao nhieâu gia ñình ngheøo trong hoï ñaïo ñeå kieám quaø Teát taëng cho hoï. Nghe noùi theá, Hoäi ñoàng giaùo xöù nhaûy nhoåm leân. Ai naáy nhö ñoàng loaït tuyeân boá: Thoâi, thoâi, khoâng daùm ñaâu. Baây giôø thì mình hieåu roài. Taëng quaø cho ngöôøi naøy maø khoâng cho ngöôøi kia, thì bò chöûi. Taëng ngöôøi naøy baèng ngöôøi kia cuõng bò chöûi. Bao giôø coù maùy vi tính ño ñoä ngheøo, vaø lyù do ngheøo, thì may ra môùi heát bò chöûi. Cuoái cuøng thì Hoäi ñoàng giaùo xöù coù yù kieán taëng quaø Teát cho ngöôøi löông. Taát caû ñeàu nhaát trí taëng quaø cho boán anh em con nhaø Tö Laäp. Cha meï cheát heát, chò lôùn ñi laáy choàng, thaèng con trai lôùn nhaát coù taät. Boán anh em soáng laây laát baèng hai caây caàn caâu cuûa hai ñöùa lôùn... Mình ñoàng yù. Caùi Teát ñaàu tieân taïi Caùi Raén seõ laø theá.

Caùi Raén, ngaøy 8.1.1995

Hoâm nay mình loùc toùc loäi boä ñi thaêm boán ñöùa con nhaø Tö Laäp, ñeå ñöôïc thaáy taän maét caùi ngheøo tröôùc theàm naêm môùi. Luyeán 15 tuoåi, ñi caø nhaéc vaø meùo mieäng. Laây 12 tuoåi ñang hoïc lôùp hai thì bò ñuoåi vì vaéng maët nhieàu ngaøy khoâng xin pheùp. Hai beù Möôøi vaø Nghæ thì veà ôû vôùi ngoaïi. Mình phoûng vaán chôùp nhoaùng.

- Ba tuïi con cheát hoài naøo?

- Thaùng Ba tôùi thì gioã ñaàu.

- Tuïi con laøm gì ñeå soáng?

 - Tuïi con ñi nhaép caâu.

 - Coù maáy boä ñoà?

 - Ít laém.

 - Coù may aùo môùi aên Teát khoâng?

 - Khoâng!

Thöïc ra thì baø con cuõng giuùp khi ít khi nhieàu. Caùc em coù moät ngöôøi chuù ôû keá beân vaãn cho caùc em aên côm, nhöng chuù cuõng raát ngheøo. Mình tính nhaåm: dö khaû naêng ñeå cho moãi em moät boä ñoà aên Teát.

Caùi Raén, ngaøy 14.1.1995