Nhaät Kyù Truyeàn Giaùo

    
   Ñi lang thang

  Caùi Keo, ngaøy...1973

- Haïnh, con möôïn xuoàng maùy cho cha ñi Ñoàng Cuøng chöa?
- Xuoàng oâng Saùu Khoâi keït roài.
- Cheát cha toâi roài!... Khoâng sao, ñeå cha ñi boä.
- Ñi boä xa laém!
- Boán caây soá khoâng ñuû ñeå moûi chaân. Con kieám ñöùa naøo cheøo xuoàng ñöa cha qua Caùi Muoái, roài cha ñi eân! (ñi eân laø ñi moät mình)
- Cha ñöøng ñi boä. Lôõ coù löïu ñaïn thì sao?
- Thì noù noå... Cha ñi hoaøi con ñöôøng naøy roài.
- !!
Gaëp con nöôùc rong, soâng Baûy Haïp phaúng lì nhö maët hoà. Beân taû ngaïn: maém, ñöôùc traäp truøng, maøu xanh baùt ngaùt. Mình ñi beân höõu ngaïn: nhaø cöûa löa thöa, röøng döøa xô xaùc. Neáu thaàn cheát ñöøng lôûn vôûn ñaâu ñaây, thì phong caûnh naøy ñeïp ñeán meâ hoàn. Ñeïp ñeán meâ hoàn, nhöng cuõng sôï ñeán cheát ñöôïc. Mình ñang caån troïng loäi qua ñaùm rau mui bòt buøng, thì coù tieáng hoûi voïng ra töø phía caên nhaø laù, coù vöôøn boâng moàng gaø:
- OÂng cha ñi ñaâu maø loäi boä vaäy?
- Toâi xuoáng Ñoàng Cuøng.
- Sao khoâng ñi voû cho noù khoûe caùi gioø?
- Neáu toâi ñi voû thì laøm sao ñöôïc gaëp vaø noùi chuyeän vôùi oâng. OÂng thöù maáy nhæ?
- Toâi thöù Naêm. Môøi oâng cha voâ uoáng nöôùc.
Theá laø mình coù theâm moät ngöôøi baïn toát. OÂng Naêm hieàn töø vaø quaûng ñaïi. Chieàu naøo baø con loái xoùm cuõng tuï taäp ôû ñaây. Ñaøn oâng thì huùt thuoác, ñaøn baø thì aên vaët. Döøa ñoù, cöù vieäc beû; chuøm ruoät ñoù, cöù vieäc haùi. OÂng Naêm höùa seõ cho mình möôïn nhaø ñeå noùi chuyeän ñaïo, ñeå laøm leã... Phaûi chaêng ñaây chính laø caên nhaø cuûa baø Maria, meï cuûa Gioan Maùccoâ maø Chuùa saép ban cho mình.

Sôn Taây, ngaøy... 1990

Saùng nay mình ñi tham quan nhaø maùy thuûy ñieän Hoøa Bình... Veà ñeán Kyø Sôn thì xe xeïp baùnh. Ngöôøi laùi ñi vaù, coøn mình thì ñi lang thang...Ø Coù moät caên nhaø laù naèm döôùi söôøn ñoài. Thaáp thoaùng coù boùng ngöôøi con gaùi. Mình moø tôùi ñeå gaï chuyeän.
- Chaøo coâ, toâi laø daân Nam Boä, thaáy nhaø coâ coù hai caây vuù söõa, toâi caûm ñoäng quaù. Cöù töôûng chæ coù dinh Baùc Hoà môùi coù moät caây vuù söõa, ai ngôø... Noù coù quaû chöa coâ?
- Boá chaùu laáy gioáng ôû Haø Noäi ñem veà troàng töø ba naêm nay roài, maø chaû thaáy noù ra quaû.
 Ñeán ñoù laø heát chuyeän. Im laëng naëng neà. Mình muoán voâ nhaø, maø coâ gaùi khoâng môøi. Töùc khí, beøn môû loái.
  - Nhaø coâ coù hai caây hoàng ôû ñaøng kia, sai quaû quaù, coâ coù baùn khoâng?
  - Hoàng nhaø chaùu coøn xanh laém chöa ngaâm ñöôïc. Chuù quaù boä xuoáng chôï maø mua. ÔÛ ñaáy thì coù voâ khoái, tha hoà maø mua.
  - Toâi muoán mua hoàng cuûa coâ kia. Hoàng ngoaøi chôï thì toâi theøm vaøo.
 Laïi heát chuyeän. Laïi im laëng naëng neà. Mình muoán voâ nhaø, maø coâ gaùi vaãn khoâng môøi. Phaûi chaêng vì chæ coù moät mình coâ ôû nhaø, neân coâ giöõ keõ vôùi mình? Hay vì coâ khoâng muoán tieáp khaùch du lòch trong caên nhaø ngheøo naøn? Keä, mình taán coâng moät laàn nöõa, moät laàn cuoái cuøng.
 - Coâ ôi, nhaø coâ coù ñieáu thuoác laøo khoâng?
 - Thöa coù aï. Môøi chuù vaøo.
Mình veâ moät ñieáu, rít moät hôi gioøn giaõ. Ngöôøi ñaøn oâng ñang nguû ngon boãng giaät mình loàm coàm boø daäy, gaõi ñaàu vaø nhaên maët toû veû khoù chòu...
  - Ñaây laø anh cuûa chaùu.
 - Chaøo anh. Toâi theøm thuoác quaù, anh thoâng caûm nhaù.
Ngöôøi ñaøn oâng mæm cöôøi, leát tôùi baøn, veâ moät ñieáu thuoác, rít moät hôi thaät ñieäu ngheä, ngöûa coå, phun khoùi leân maùi nhaø. Söôùng! Chuû vaø khaùch boãng trôû neân baïn thaân, baïn thuoác laøo... OÂng anh huùt nhieàu, noùi ít. Coâ em khoâng huùt, noùi nhieàu. Coâ coù trình ñoä caáp ba, laøm thö kyù cho nhaø maùy giaáy. Quaàn aùo cuûa coâ thì beøo nheøo, nhöng caùi mieäng cuûa coâ thì deûo queïo. Coâ coù raát nhieàu baïn theo ñaïo coâng giaùo vaø coâ raát quyù meán hoï. Hoï toát laém, ôû ñaây khoâng coù nhaø thôø. Nhöõng ngaøy leã lôùn hoï ñi veà leã ôû Haø Noäi.ï Lôøi taâm tình cuûa coâ khieán mình caûm ñoäng ñeán rôi leä. Nhöõng anh chò em coâng nhaân coâng giaùo xa hoï ñaïo, xa nhaø thôø, nhöng vaãn soáng chöùng taù giöõa ñoàng baøo cuûa mình. Hoï laø men. Hoï laø muoái. Hoï ñang giaûng Lôøi. Söïc nhôù ñeán ngöôøi laùi xe, mình keát thuùc voäi vaõ:
  - Toâi cuõng theo ñaïo Thieân Chuùa. Thoâi chaøo anh, chaøo coâ, toâi phaûi ñi. Neáu chaúng may lôõ ñöôøng, cho toâi nguû nhôø nhaù.
  - Khoâng daùm aï, nhaø chaùu ngheøo laém. Nhöng neáu chuù khoâng cheâ ngheøo, thì xin chuù cöù tôùi aï.
  - Toâi thích ngöôøi ngheøo laém. Chuùa yeâu ngöôøi ngheøo maø. Chaøo ngöôøi ngheøo!
  - Chaùu cuõng thích ñaïo naøy laém. Chaøo chuù.
Mình tìm ñeán choã vaù xe. ÔÛ choán ñeøo heo huùt gioù naøy, ngöôøi vaù xe chæ vaù xe ñaïp. Xe Honda thì haén phaûi maàn moø. Khoâng coù ñoà vaù chín (vaù eùp), haén ñaønh vaù soáng.
  - Chaùu vaù taïm. Hai chuù xuoáng chôï huyeän thì coù vaù chín.
  - Ñaønh theá... ÔØ, maø caäu coù caùi gì daùn ôû cöûa kia?
  - Ñöùc Meï ñaáy... Maø chaùu cuõng chaúng bieát nöõa. Hoài chaùu vaøo trong Nam, chaùu thaáy ñeïp thì ñem veà daùn ôû ñaáy.
  Haén laø ngöôøi daân toäc Möôøng, ñi boä ñoäi, vaøo giaûi phoùng mieàn Nam, ñem aûnh Ñöùc Meï veà daùn ôû cöûa, giöõ gìn moät caùch thaän troïng, vaø noùi moät caùch thaønh kính: Ñöùc Meï ñaáy.ï Sau ñoù laïi sang soá:
 - Maø chaùu cuõng chaúng bieát nöõa... Chaùu thaáy ñeïp thì ñem veà daùn ôû ñaáy.
  Vaán ñeà khoâng ñôn giaûn nhö vaäy...Hai ngöôøi daét xe ra quoác loä 6, ñaïp maùy vaø phoùng veà phía Sôn Taây. Ñuùng laø Kyø Sôn. Nuùi ñeïp quaù. Traäp truøng. Muoân hình. Muoân daïng. Gioù maùt nhö gioù öôùp laïnh. Ñaø Laït ôi! Thua 0-1 roài! Mình muoán döøng xe vaø ôû laïi luoân ñeå thaáy vaø ñeå caûm nghieäm heát caùi ñeïp cuûa Kyø Sôn. Taïi sao ôû ñaây khoâng coù moät nhaø thôø con gaø? Taïi sao Kyø Sôn chöa ñi vaøo vaên chöông Vieät Nam?...Vöøa ñeán Xuaân Mai, thì xe laïi xì hôi. Boû ngöôøi laùi xe, mình men theo bôø doác ñeán tröôùc moät ngoâi nhaø ngoùi ba gian, coù töôøng ñaù ong bao boïc xung quanh. Mình ñöùng ôû coång, ngoù moâng lung veà phía ñoài cheø.
  - Baùc muoán tìm ai ñaáy?
  - Toâi khoâng tìm ai caû. Toâi ñi tham quan nhaø maùy thuûy ñieän Hoøa Bình. Veà ñeán ñaây thì xe noå loáp. Ngöôøi laùi ñi vaù. Coøn toâi... thaáy nhaø cuûa chò ñeïp quaù thì ñöùng ngaém moät tí.
  - Môøi baùc vaøo xôi nöôùc aï.
  - Nhaø chò ñeïp quaù, laïi coù baøi vò sôn son theáp vaøng. Chaéc nhaø chò coù nhieàu ngöôøi taøi gioûi laém?
  - Khoâng daùm. Nhaø chaùu ngheøo laém.
  - Chò theo ñaïo naøo?
  - Chaùu laø ngöôøi löông.
  - Ngöôøi löông khaùc ngöôøi ñaïo theá naøo?
  - Ngöôøi ñaïo laø ngöôøi Thieân Chuùa, khoâng thôø cuùng oâng baø.
  - Ñaïo gì maø kyø vaäy? Coâng ñöùc sinh thaønh maø khoâng thôø laø theá naøo?
  - Caùi ñoù thì chaùu chaû bieát. Nhöng maø... cöù ñeán ngaøy gioã, anh em hoï laïi veà vôùi nhau.
  - ÖØ, maø coù leõ hoï ñoïc kinh caàu nguyeän cho oâng baø cha meï ñaáy.
  - Vaâng, chaùu cuõng nghó theá.
  - Ngöôøi ñaïo vaø ngöôøi löông coù quan heä toát vôùi nhau khoâng?
  - Chuùng chaùu vaãn chôi bôøi bình thöôøng vôùi nhau.
  - Coù nhaø thôø khoâng?
  - ÔÛ ñaây khoâng coù nhaø thôø. Ngaøy Chuû Nhaät ngöôøi ta ñi leã ôû Sôn Taây.
 Mình töø giaõ ngöôøi ñaøn baø. Loøng vui phôi phôùi. Khoâng cho laäp baøn thôø oâng baø laø moät sai laàm lôùn cuûa Giaùo Hoäi, vaäy maø ngöôøi ñaøn baø aáy laïi bao che moät caùch kheùo leùo. Khoâng coù nhaø thôø, vaäy maø tín höõu ôû ñaây vaãn soáng chan hoøa vôùi löông daân vaø haèng tuaàn vaãn ñi leã ôû nhaø thôø xa haèng chuïc caây soá. Haït gioáng cöù aâm thaàm moïc leân (Mc. 4, 26-29).