Nhaät Kyù Truyeàn Giaùo

     Ñeán vôùi ngöôøi ngheøo

  Caø Mau, ...1990

Hoâm nay mình keát thuùc chöông trình giaùo lyù döï toøng cho Thuùy Linh. Mình ñaõ daïy Thuùy Linh 40 baøi. Nhöõng buoåi hoïc ñaàu tieân Linh lo ra thaät nhieàu. Döôøng nhö coâ beù ñi hoïc Giaùo lyù laø ñeå bieåu dieãn thôøi trang. Moãi laàn ñi hoïc, coâ maëc moät boä ñoà môùi, keïp toùc moät kieåu môùi. Laàn naøo cuõng son phaán. Laàn naøo cuõng söùc daàu thôm. Daàn daàn coâ beù toû ra ngoan hôn, ñôn sô hôn... Baây giôø thì khoâng coøn son phaán nöõa, aên maëc bình dò vaø tieáp thu baøi moät caùch nghieâm chænh. Sau kinh Saùng Danh vaø lôøi giaõ töø, Thuùy Linh moùc trong tuùi xaùch ra moät boïc ñoà, ñaët treân baøn. - Con bieáu cha moät boä ñoà. Noùi xong naøng ra veà. Lôùp giaùo lyù ñöôïc keát thuùc nhö theá ñoù. Mình ñaõ daïy haøng ngaøn ngöôøi döï toøng roài, Thuùy Linh laø ngöôøi ñaàu tieân coù saùng kieán oâbieát ôn thaàyoï. Xaùch goùi quaø veà phoøng, mình caûm thaáy vui vui. Tröôùc khi ñi nguû mình soaïn baøi Phuùc AÂm ngaøy mai. Luca keå chuyeän Chuùa Gieâsu vaøo nhaø oâng Giakeâ. OÂng thöa vôùi Chuùa: - Con xin hieán moät nöûa gia taøi cho ngöôøi ngheøo. Mình thaáy laïnh ôû coät soáng... UÛa taïi sao Thuùy Linh khoâng höùa vôùi mình laø seõ giuùp ngöôøi ngheøo moät boä ñoà? Vaø taïi sao Giakeâ laïi khoâng bieáu Chuùa vaøi löôïng vaøng nhæ? Maø laïi thay theá moùn quaø aáy baèng moät nöûa gia taøi cho ngöôøi ngheøo? Nieàm vui cuûa Chuùa laø thaáy ngöôøi ngheøo ñöôïc giuùp ñôõ, coøn nieàm vui cuûa mình laø ñöôïc taëng quaø. Mình caûm thaáy xaáu hoå. Khi giaûng giaùo lyù mình vaãn khuyeân hoïc vieân yeâu thöông vaø kính troïng ngöôøi ngheøo, nhöng coù leõ mình chöa nhaán maïnh ñuû vaø cuõng chöa baøy keá ñeå hoï giuùp ñôõ ngöôøi ngheøo. Coù leõ mình soáng gaàn ngöôøi giaøu hôn ngöôøi ngheøo. Coù leõ mình yeâu thöông ngöôøi giaøu hôn ngöôøi ngheøo. Ngöôøi ngheøo thöôøng xuyeân laø gaùnh naëng ñeø treân vai mình, neân mình khoâng coù höùng thuù ñeå daïy Thuùy Linh taän tình yeâu thöông vaø giuùp ñôõ hoï. Chaéc Thuùy Linh cuõng khoâng höùng thuù gì neáu phaûi ñem goùi quaø naøy taëng cho ngöôøi ngheøo thay vì cho mình. Giaùo hoäi cuûa ngöôøi ngheøo phaûi nhö theá naøo nhæ? Mình taét ñeøn ñi nguû, loøng naëng tróu öu tö.

  Hieàn Quan, ...1989
 Hoâm nay mình veà thaêm queâ sau 37 naêm xa caùch. Queâ mình coøn ngheøo quaù. Sau thaùnh leã ñaàu tay taïi queâ höông, mình gôûi lôøi chaøo baø con. Lôøi chaøo ñöôïc keát thuùc nhö sau: - Toâi veà queâ vôùi hai baøn tay traéng, khoâng coù moät caùi keïo cho caùc chaùu. Nhöng toâi xin taëng baø con moät quaû tim vaø moät caây buùt... Treân ñöôøng töø nhaø thôø veà nhaø xöù, moät ñöùa em reå ba ñôøi noùi nhoû beân tai mình: 
- Anh khoâng coù caùi gì cho ngöôøi ta, thì khi anh noùi, ai maø nghe? 
Caâu noùi thaät chaân thaønh vaø thöïc teá thoát ra töø mieäng moät ñöùa em reå chöa heà bieát Chuùa laø ai, cuõng chöa hieåu theá naøo laø caùi ngheøo cuûa linh muïc. Caâu noùi aáy laøm mình suy nghó moâng lung. 
1. Taïi sao queâ mình ngheøo? Coù nhieàu lyù do. Coù nhöõng lyù do maø chaúng ai daùm noùi ra. Nhöng moät trong nhöõng lyù do coù theå noùi ra ñoù laø daân soá gia taêng khuûng khieáp. Hoài mình coøn beù, xoùm ñaïo queâ mình chæ coù treân 200 nhaân danh, baây giôø ñaõ leân ñeán 1.000 roài. Vaäy maø dieän tích troàng troït khoâng nhöõng khoâng gia taêng maø coøn giaûm ñi ñeå laøm ñaát thoå cö. Kyõ thuaät canh taùc vaãn coøn laø con traâu vaø caùi caøy! Vieäc ñieàu hoøa sinh saûn coù yù nghóa gì ñoái vôùi xoùm ñaïo. Sinh nhieàu con thì theâm nhieàu ngöôøi thôø Chuùa ôû ñôøi naøy vaø theâm nhieàu ngöôøi höôûng phöôùc thieân ñaøng ñôøi sau. Ngöôøi ta vaãn noùi vôùi nhau nhö theá, vì cha xöù vaãn daïy giaùo daân nhö vaäy. Ngöôøi Kitoâ höõu chæ nhìn vaán ñeà daân soá moät caùch giaûn dò nhö theá sao? Vaø nhöõng ngöôøi con cuûa Chuùa ñöôïc quyeàn soáng laïc haäu vaø nheách nhaùc nhö theá sao? 
2. Taïi sao mình soáng ngheøo? Coù moät oâng baïn noùi moät caùch maïnh meõ raèng: oâNeáu Giaùo hoäi ngheøo, thì laáy gì maø giuùp ñôõ ngöôøi ngheøo?oï. Mình vaãn sôï caâu noùi aáy. Quaû thaät ngheøo laø moät caùi toäi. Ngheøo sinh ra baàn tieän. Nhöng laø linh muïc, mình cuõng raát sôï giaøu sang. Soáng ngheøo, mình thaáy yeân taâm hôn. Nhöng ngheøo nhö mình thì coù ích gì cho ngöôøi ngheøo? Ngheøo nhö mình, thì tieáng noùi coù coøn giöõ ñöôïc troïng löôïng khoâng? Duø sao thì mình vaãn choïn con ñöôøng ngheøo khoù. Pheâroâ chaúng coù tieàn baïc ñeå giuùp ngöôøi haønh khaát queø, nhöng oâng vaãn höõu ích tuyeät vôøi vaø tieáng noùi cuûa oâng vaãn nhö thaàn thaùnh. 3. Chaéc chaén nhieàu öôùc mô bò vôõ moäng. Ngöôøi ta nghó raèng mình veà thaêm queâ thì ít ra cuõng phaûi taëng hoï ñaïo moät caây orgue, hoaëc moät caùi ampli. Theá maø hoâm nay: moät vieân keïo cho caùc chaùu cuõng khoâng coù. Ngöôøi ta hieåu taám loøng cuûa mình khoâng? Hay ngöôøi ta nghó raèng mình keo kieät? oâCaùc cha thì thieáu gì tieànoï. Ngöôøi ta vaãn noùi nhö theá. Quaû thaät mình mang maëc caûm ñaõ ñem veà queâ höông moät noãi tuyeät voïng. Roài sau löng mình ngöôøi ta baøn taùn theá naøo? Thoâi keä, mình cöù taëng baø con nhöõng baøi giaûng, nhöõng buoåi ngoài toøa trieàn mieân. Coøn tieàn baïc thì ngoaøi taàm tay cuûa mình.

  Caø Mau, ...1988

  Hoâm nay anh Ba Maãn trao cho mình moät taøi lieäu cuûa Thöôïng Hoäi ñoàng Giaùm muïc 1987. - Anh Taùm ñoïc ñi xem coù gì hay, thì chia seû vôùi anh em. Mình ñoïc löôùt qua boãng vaáp phaûi lôøi phaùt bieåu cuûa vò ñaïi dieän Myõ chaâu Latinh: Ngöôøi ngheøo rao giaûng Tin Möøng cho ngöôøi ngheøo. Ñoù laø kinh nghieäm tuyeät vôøi cuûa chuùng toâi. Chæ ngöôøi ngheøo môùi hieåu heát yù nghóa cuûa thaäp giaù.... Vò ñaïi dieän Myõ chaâu Latinh khoâng nhöõng haõnh dieän giôùi thieäu kinh nghieäm truyeàn giaùo cuûa xöù mình baèng hình dung töø tuyeät vôøi, maø coøn hung haêng ñeán möùc thaùch ñoá: Neáu Giaùo hoäi khoâng caûm nghieäm ñöôïc ñieàu ñoù, thì vaán ñeà truyeàn giaùo hoâm nay chaúng coù gì laø môùi meû caû. Veà Myõ chaâu Latinh, mình ñaõ ñoïc Teâreâda, Cacao, Ñaát Döõ maø mình chæ thaáy ôû ñoù coù moät caùi ngheøo ñaùng nguyeàn ruûa, moät quaàn chuùng ngheøo ñaùng toäi nghieäp. Hoâm nay laïi thaáy moät ñoaøn ngöôøi ngheøo ñi rao giaûng cho ngöôøi ngheøo vaø ñöôïc toân vinh laø tuyeät vôøi. Taïi sao theá? Tröôùc heát ñoaøn Toâng ñoà cuûa Chuùa chaúng phaûi laø ngöôøi ngheøo. Pheâroâ coù cô sôû laøm aên ôû Capharnaum, chaéc haún cuõng töông ñöông vôùi moät chuû haøng ñaùy ôû vuøng Minh Haûi naøy. Anreâ cuõng laøm aên vôùi oâng. Gia ñình oâng Gieâbeâñeâ cuõng coù moät cô sôû laøm aên khaù lôùn. Ñaõ coù ba lao ñoäng laø oâng, Gioan, vaø Giacoâbeâ, vaäy maø oâng vaãn phaûi möôùn theâm nhieàu ngöôøi nöõa (Mc 1,20). Chuùa coù raát nhieàu ngöôøi thaân, vöøa haèng taâm, vöøa haèng saûn nhö baø Gioanna vôï cuûa oâng quaûn lyù nhaø vua, baø Maria meï cuûa Gioan Marcoâ giaøu sang nhö moät baø lôùn, gia ñình Beâtania cuõng raát giaøu coù. Nhöng moät ñieàu raát chaéc chaén laø treân ñöôøng truyeàn giaùo hoï khoâng ñöôïc quan taâm ñeán tieàn baïc maø chæ lo rao giaûng. Hoï phaûi coù tinh thaàn ngheøo, nghóa laø chæ coi tieàn baïc laø phöông tieän truyeàn giaùo. Baûn thaân hoï thì khoâng höôûng thuï, nghóa laø hoï soáng ngheøo thaät söï. Kinh nghieäm cuûa caùc nhaø truyeàn giaùo cho thaáy ngöôøi ngheøo ñoùn nhaän Tin Möøng moät caùch chaân thaønh, coøn ngöôøi giaøu vì ñaõ no ñuû vaät chaát, neân chöa caûm thaáy thieáu thoán, chöa caûm thaáy caàn Chuùa. Ngöôøi ngheøo moät khi ñaõ thaám nhuaàn ñöùc tin vaø ñi loan baùo Tin Möøng thì hoï seõ trình baøy caây thaäp giaù cuûa Chuùa baèng lôøi, baèng cuoäc ñôøi, baèng kinh nghieäm baûn thaân hoï. Hoï ñaõ hieåu heát yù nghóa cuûa töø ngheøo trong Tin Möøng.