Nhaät Kyù Truyeàn Giaùo

 
Coäng ñoàng cô baûn

 Caàn Thô, ... 1991

Mình ñang ngoài trong phoøng khaùch cuûa doøng Chuùa Quan Phoøng, lieác thaáy maáy xô oâm saùch leân thö vieän, saùch môùi tinh. Caàm loøng khoâng ñöôïc, mình röôït theo. Mình möôïn moät cuoán vôùi caùi töïa ñeà laø laï: Les Nouveaux Disciples dix ans apreøs (Nhöõng ñeä töû môùi möôøi naêm sau). Saùch thuoäc loaïi nheï, khoâng caàn ñoïc chaäm, khoâng caàn suy nghó. Cöù ñoïc nhö choù chaïy tro noùng. Boû nguû tröa maø ñoïc. Thöùc khuya maø ñoïc... Taùc giaû laø moät nöõ kyù giaû. Thôøi gian vieát laø möôøi naêm. Phaàn ñaàu laø ghi nhaän söï kieän moät soá nhoùm coäng ñoàng cô baûn ra ñôøi vaø hoaït ñoäng theá naøo. Phaàn sau laø suy nghó vaø nhaän xeùt veà giaù trò cuûa caùc nhoùm ñoù. Phaàn naøy laø keát quaû cuûa möôøi naêm theo doõi. Taùc giaû choïn 12 nhoùm tieâu bieåu. Nhieàu nhoùm ñöôïc thaønh laäp bôûi moät teân caø chôùn, xì ke, ma tuùy... Haén loät xaùc nhö moät Xaoloâ treân ñöôøng ñi Ñamaùt. Haén quy tuï ñaøn em ñeå caàu nguyeän, chia seû Lôøi Chuùa. Haén soáng ngheøo vaø phuù thaùc ngaøy mai cho Chuùa quan phoøng. Ñaøn em cuûa haén cuõng caø chôùn nhö haén vaø cuõng loät xaùc nhö haén. Khoâng thaáy haén quan taâm gì ñeán cha xöù vaø giaùo xöù. Nhöng cuoái cuøng thì haén vaø caùc ñaøn em cuûa haén vaãn tìm ñeán moät linh muïc, moät tu só ñeå xin laøm linh höôùng... Hoäi ñoàng Giaùm muïc Taây Ban Nha ñaõ phaùt bieåu veà oâcaùc haénoï theá naøy: oâBan ñaàu thì chuùng toâi nghi ngôø. Chuùng toâi theo doõi vaø thaáy coù söï hieän dieän cuûa Chuùa Thaùnh Thaàn. Baây giôø thì chuùng toâi ñoái thoaïi vaø giuùp ñôõ hoïoï. Hoâm nay mình môùi baét ñaàu suy nghó veà oâcoäng ñoàng cô baûnoï, moät caùi teân maø tröôùc ñaây mình chæ nghe lô mô vaø chæ ñeå ôû ngoaøi tai.

  Saøi Goøn, ... 1992
 Mình ñeán Loäc Höng thaêm cha xöù laø baïn noái khoá cuûa mình. Cha xöù ñi vaéng, nhöng cöûa phoøng khaùch vaãn môû toang ñeå ñoùn mình. Ñang ngoài maân meâ ñieáu thuoác laøo thì giaät mình, vì coù hai chuù thanh nieân ñeán ñöùng ngay ôû baäu cöûa, töôùng taù chaúng coù veû gì laø trí thöùc caû
. - Thöa cha, con xin gaëp cha xöù.
 - Cha xöù chieàu môùi veà. Anh coù chuyeän gì theá? Cho toâi chia seû ñöôïc khoâng?
 - Chuùng con laäp ñöôïc moät nhoùm thieáu nhi, moãi toái caùc em ñoïc kinh taïi gia ñình. Baây giôø ñoâng quaù, treân boán chuïc em, khoâng nhaø naøo chöùa noåi. Chuùng con ñeán xin cha xöù xeáp cho chuùng con ñoïc kinh taïi nhaø thôø.
 - Chuùng con laäp nhoùm ñeå laøm gi?
 - Thaáy caùc em ban toái ñi phaù xoùm, baø con chöûi quaù, chuùng con gom maáy em ñoù laïi hoïc giaùo lyù, ñoïc kinh, ñeå khoûi ñi phaù.
 - Chaùnh quyeàn coù noùi gì khoâng?
 - Caùc chuù coâng an thích chuùng con laém. Töø ngaøy nhoùm hoaït ñoäng, trong xoùm khoâng coøn bò phaù nöõa.
 - Coù ai phaù chuùng con khoâng?
- Coù, moãi toái chuùng con ñoïc kinh trong nhaø, thì ôû ngoaøi cöûa coù ngöôøi choïc gheïo.
 - Chuùng con ñoái phoù theá naøo?
- Neáu laø con nít, thì chuùng con ñeán meùc cha meï chuùng noù. Coøn neáu laø ngöôøi lôùn thì chuùng con chöûi ngay vaøo maët cho xaáu hoå maø chöøa.
 - Cha xöù coù bieát chuùng con sinh hoaït nhoùm khoâng?
 - Khoâng.
 - Ngoaøi vieäc ñoïc kinh chuùng con coøn laøm gì nöõa?
 - Chuùng con nhaéc caùc em nhöõng gì cha xöù nhaéc ôû nhaø thôø nhö laø: thieáu nhi ñi leã chieàu, ñi leã thì phaûi vaøo nhaø thôø...
 Baây giôø mình môùi tìm ra ñöôïc yù nghóa cuûa nhoùm cô baûn. Hoï laø nhöõng ngöôøi giaùo daân laøm toâng ñoà. Hoï ñi beân caïnh haøng giaùo phaåm vaø luoân luoân hieäp thoâng vôùi haøng giaùo phaåm. Hoï laø nhöõng tín höõu tröôûng thaønh khoâng caàn chôø giaùo só ra leänh. Ngöôøi giaùo daân thôøi Coâng vuï Toâng ñoà ñaõ ñi tröôùc haøng giaùo phaåm trong vieäc truyeàn giaùo cho löông daân taïi Antioâkia (Cv 10,20). ÔÛ thôøi ñieåm aáy ngay caû caùc toâng ñoà cuõng coøn chöa daùm böôùc chaân vaøo nhaø ngöôøi ngoaïi, huoáng hoà laø loan baùo Tin Möøng cho hoï (Cv 11,1-3). Hoï söûng soát khi thaáy Thaùnh Thaàn xuoáng treân daân ngoaïi. Do ñoù ngöôøi giaùo daân tröôûng thaønh coù theå truyeàn giaùo khoâng döôùi quyeàn cuûa giaùo phaåm maø chæ ñi beân caïnh giaùo phaåm vaø hieäp thoâng vôùi giaùo phaåm. Mình xaáu hoå töï vaán: Khoâng bieát trong giaùo xöù cuûa mình, coù thanh nieân nam nöõ naøo ñang hoaït ñoäng nhoùm nhö hai thanh nieân naøy khoâng nhæ? Chieàu toái cha xöù môùi veà. Mình keå laïi caâu chuyeän hoài tröa vaø moùc hoïng oâng moät caâu:
 - Giaùo daân cuûa caäu hoaït ñoäng toâng ñoà nhö theá maø caäu khoâng bieát sao?
 - Bieát chöù sao khoâng? Thieáu gì nhöõng nhoùm nhö theá.
Thì ra nhöõng nhoùm coäng ñoàng cô baûn nhö theá ñang moïc leân nhö naám ôû ñaây. Nhöng chæ ôû ñaây thoâi, chöù khoâng phaûi ôû giaùo xöù cuûa mình. Mình xaáu hoå, cuùi ñaàu laøm thinh.

Caàn Thô, ... 1992
Hoâm nay mình thuyeát trình veà phöông phaùp truyeàn giaùo theo thoâng ñieäp Söù vuï Ñaáng Cöùu Ñoä, trong ñoù mình ñeà caäp ñeán  âcoäng ñoàng cô baûnoï nhö moät phöông phaùp vöøa môùi vöøa phuø hôïp vôùi thôøi ñaïi hoâm nay. Sau buoåi thuyeát trình, moät oâng baïn keùo mình ra rieâng, gheù tai noùi nhoû:  âBöïc boäi thaáy meï ï,  âcaù meø moät löùa ï,  âloaïn xaø ngaàu ï. Chaéc haún oâng baïn naøy ñaõ ñuïng vôùi nhieàu nhoùm toâng ñoà nhö theá trong giaùo xöù cuûa mình. -  âBöïc boäi thaáy meï ï, vì hoï tuøy tieän, laøm toâng ñoà maø cha sôû khoâng hay bieát. -  âCaù meø moät löùa , vì hoï chaúng coi Hoäi ñoàng Giaùo xöù ra gì. -  âLoaïn xaø ngaàuoï, vì hoï hoûi yù kieán caùc cha, caùc xô ôû ñaâu ñoù, chöù khoâng heà hoûi yù kieán cha sôû. Ñi Saøi Goøn chia seû Lôøi Chuùa. Ñi hoïp ôû Saøi Goøn. Khoâng sinh hoaït vôùi hoï ñaïo, maø thích laøm vieäc ôû ngoaøi hoï ñaïo. - Ñaõ soáng trong Giaùo hoäi laø phaûi coù cô cheá, vì chính Chuùa thieát laäp cô cheá. Mình nghe moät hôi daøi veà nhöõng baát tieän, nhöõng böïc boäi do coäng ñoàng cô baûn  ñeû ra. Thì cuõng coù theá thaät. Nhöng chaéc chaén moät ñieàu laø Tin Möøng cuûa Chuùa nhôø noù maø ñaõ thaám nhuaàn vaøo moïi nôi, moïi choán maø chính caùc cha sôû chöa töøng bieát, chöa töøng caûm nghieäm. Vaø cuõng coù moät ñieàu raát chaéc chaén laø nhieàu chuû chaên vaãn thaáy giaùo daân cuûa mình coøn laø con nít, neân vaãn cöù muoán ñöôïc thaáy noù khoanh tay thöa: - Thöa ba, con ñi hoïc. - Thöa maù, con ñi hoïc veà.

  Caø Mau, ... 1993
6g30 chieàu nay mình ñöùng tröôùc cöûa, chôø moät ngöôøi döï toøng ñeán hoïc giaùo lyù. Chôø maõi vaãn chöa thaáy. Moät nhí gaùi reà reà tôùi:
 - Thöa oâng coá maïnh gioûi.
 - Con ñi ñaâu vaäy?
 - Thöa oâng coá, con ñi taäp haùt.
Cöù chuyeän noï xoï chuyeän kia, khoâng ñaàu khoâng ñuoâi. Boãng noù khoe:
  - Nhoùm chuùng con goùp ñöôïc gaàn hai chuïc ngaøn roài.
 - Nhoùm gì?
 - Nhoùm chuùng con coù chín ñöùa, goùp tieàn tieát kieäm, khi naøo ñöôïc hai chuïc ngaøn, thì chuùng con qua beân chôï chia tieàn cho ngöôøi cuøi, ngöôøi aên xin.
 - Theá nhoùm chuùng con khoâng coù teân haû?
 - Nhoùm chuùng con laø nhoùm baùc aùi.
 - Ai bieåu chuùng con laäp nhoùm?
 - Chuùng con laäp eân.
Boãng mình öùa leä. Noù laø con cuûa mình maø chính mình laïi khoâng bieát noù ñang hoaït ñoäng toâng ñoà. Thaäm chí mình cuõng chöa höôùng daãn noù nöõa. Chuùa Thaùnh Thaàn taùc ñoäng trong noù. Noù laø nieàm haõnh dìeän cuûa mình. Noù chính laø oâcoäng ñoàng cô baûnoï ñang naûy sinh ngay trong giaùo xöù cuûa mình. Taï ôn Chuùa. Mình trôû veà phoøng, ngoài khoùc moät mình, khoùc vì sung söôùng.