Nhaät Kyù Truyeàn Giaùo

 
    Caây roi trong muïc vuï

 Caùi Raén, ngaøy 23.4.1995
 Saùng nay mình daâng leã taïi nhaø oâng Hai Hieáu. OÂng Hai ôû giöõa löông daân, thaäm chí caû vôï vaø con chaùu cuûa oâng cuõng laø löông daân. OÂng nghæ ñaïo 70 naêm roài. Trong chuyeán vieáng thaêm laàn tröôùc, mình ñaõ tìm hieåu nguyeân nhaân nghæ ñaïo cuûa oâng.
 - Taïi sao oâng Hai nghæ ñaïo laâu theá?
 - Hoài xöa con ôû Traø Loàng. Coù moät laàn con ñi leã treã, bò oâng Coá Quimbroâtz baét naèm xuoáng, ñaùnh moät traän chaûy maùu ñít. Con sôï, con giaän, con boû ñaïo luoân cho tôùi baây giôø. Hoài aáy con môùi coù 19 tuoåi.
 - Taïi sao oâng Hai ñi leã treã vaäy?
 - Thì nhaø con ôû saâu trong ruoäng, con ñi sôùm khoâng ñöôïc.
 - Baây giôø oâng Hai coøn giaän khoâng?
 - Heát roài.
 - Baây giôø oâng Hai trôû laïi nhaù.
  OÂng Hai xöng toäi nheäu nhaïo cuøng vôùi doøng nöôùc maét. Cha Quimbroâtz laø moät linh muïc coù taøi kinh bang teá theá. Chính cha ñaõ töøng coù maët treân maûnh ñaát Caùi Raén naøy vaøo cuoái thaäp nieân hai möôi vaø ñaàu thaäp nieân ba möôi. Chính cha ñaõ mua laïi caên nhaø laàu cuûa oâng Toøa Söûu ñeå laøm nhaø xöù Caø Mau, nôi mình ñaõ ôû 19 naêm trôøi. Cuoäc ñôøi cuûa cha ñöôïc theá heä ñaøn anh ñuùc keát nhö sau: naêng noå vaø noùng naûy nhö oâng Loã Trí Thaâm trong Thuûy Höû Chính vì theá, cha Quimbroâtz ñaõ cai trò baèng ngoïn roi. Vôùi ngoïn roi maây, cha taïo ñöôïc nhöõng hoï ñaïo neà neáp, traät töï, raát ñeïp maét. Nhöng cuõng vôùi ngoïn roi maây aáy, cha ñaõ ñaùnh baät moät tín ñoà ra khoûi nhaø thôø. Ngöôøi tín ñoà aáy ñi lang baït kyø hoà töø naêm 19 tuoåi cho tôùi naêm 89 tuoåi môùi coù cô may trôû veà vôùi Chuùa. Ngoïn roi maây coù ñieåm öu vaø khuyeát, nhöng beân naøo naëng, beân naøo nheï, thì mình chöa daùm khaúng ñònh. Mình lieân töôûng ñeán nhöõng coâng trình lôùn nhö Vaïn Lyù Tröôøng Thaønh cuûa Trung Quoác vaø Kim Töï Thaùp cuûa Ai Caäp. Ngaøy nay khaùch du lòch traàm troà khen ngôïi nhöõng coâng trình sö vó ñaïi cuûa thôøi xöa aáy, maø queân phaét ñi raèng: ñeå ñaït ñöôïc coâng trình vó ñaïi, caùc coâng trình sö ñaõ phaûi traû giaù baèng haèng trieäu laàn vi phaïm nhaân quyeàn vaø chaø ñaïp nhaân phaåm. Ngöôøi ta ñaõ phaûi duøng tôùi haøng trieäu ngoïn roi, ñeå xaây Vaïn Lyù Tröôøng Thaønh vaø Kim Töï Thaùp. Vaäy thì lôøi hay loã? Neáu laáy söï nghieäp laøm troïng, thì theá laø lôøi, lôøi lôùn. Neáu laáy con ngöôøi laøm troïng, thì theá laø loã lôùn, laø phaù saûn.

  Caø Mau, ...
  Trong giôø daïy giaùo lyù, mình hoûi T., ngöôøi döï toøng:
 - Tröôùc khi con ñeán ñaây xin hoïc ñaïo, thì con ñaõ tôùi nhaø thôø laàn naøo chöa?
  - Con chæ ñi qua tröôùc coång, chöù khoâng daùm vaøo? - Taïi sao vaäy? - Ngöôøi ta bieåu: ngöôøi ngoaïi maø voâ nhaø thôø, thì oâng cha ñaùnh thaáy moà.
- Eo ôi, laøm gì coù. Con ñaõ bò ñaùnh laàn naøo chöa?
 - Con nghe ngöôøi ta noùi vaäy, chöù con coù voâ nhaø thôø bao giôø ñaâu maø bò ñaùnh.
Chaéc chaén chaúng coù linh muïc naøo laïi ñaùnh nhöõng ngöôøi löông daân ñeán nhaø thôø ñeå tham quan, hoaëc laø ñeå laøm thoûa maõn tính toø moø. Nhöng taïi sao laïi coù tin ñoàn nhö theá? Do aùc yù hay do voâ tình? Nhöng coù moät ñieàu chaéc chaén laø nhieàu ngöôøi giaùo daân vaãn thích ñöa cha sôû cuûa mình ra, ñeå huø thieân haï. - Maøy maø khoâng ñi leã, tao meùc coá sôû, coá sôû oâuyùnhoï thaáy cha maøy. - Maøy maø khoâng döùt vôùi con nhoû naøy, thì oâng coá sôû cho maøy ñi ñoong. Coù moät laàn kia, mình ñang ñi ngoaøi ñöôøng, thì nghe moät ngöôøi ñaøn baø doïa thaèng cu tí ñang gaøo leân nhö caùi oáng boâ beå: - Maøy maø khoâng nín, tao meùc oâng coá, oâng coá caét chim maøy. Thaèng cu tí doøm mình, maët taùi meùt... Mình caûm thaáy baát bình vôùi ngöôøi ñaøn baø aáy, vì baø ñaõ ñem mình ra laøm con ngoaùo oäp, ñeå doïa thaèng cu tí. Theá laø voâ tình baø ñaõ gieo vaøo taâm thöùc con baø moät haït gioáng sôï haõi. Lôùn leân noù seõ giöõ ñaïo trong noãi sôï: sôï Chuùa, sôï cha sôû, sôï hoûa nguïc... Voâ tình, noãi sôï ñaõ trôû thaønh neàn taûng cuûa coâng taùc muïc vuï. Sau khi keå laïi caâu chuyeän Vôï choàng Anania vaø Xaphira noùi doái thaùnh Pheâroâoï, taùc giaû Coâng vuï Toâng ñoà ñaõ nhaän xeùt: Moät noãi sôï khuûng khieáp ñaõ xaâm chieám toaøn theå Giaùo hoäi (Cv 5,11).
  Suy buïng ta ra buïng ngöôøi. Mình thieån nghó: Thaùnh Pheâroâ cuõng ñaõ buoàn laém, khi trong daân gian loan truyeàn caâu chuyeän vôï choàng Anania vaø Xaphira bò ngaøi phaït cheát thaûm döôùi chaân cuûa ngaøi, maø ngaøi khoâng heà maûy may xuùc ñoäng. Muïc töû Pheâroâ ñöôïc caâu chuyeän moâ taû nhö moät oâng töôùng ñaèng ñaèng saùt khí, ra leänh cho thanh nieân loâi xaùc vôï choàng ñi choân, baát chaáp moïi tuïc leä vaø phaùp luaät... Daân gian toâ veõ chaân dung muïc töû nhö theá ñoù. Baát coâng thay! Coøn ñaâu nöõa hình aûnh muïc töû toát laønh: daãn chieân ñi aên treân ñoàng coû xanh töôi; ñöa chieân xuoáng suoái uoáng nöôùc trong laønh; cho chieân naèm nghæ döôùi boùng raâm cuûa caây coå thuï; baêng boù nhöõng con chieân bò thöông; vaùc con chieân laïc treân vai; phang gaäy treân ñaàu choù soùi ñeå baûo veä baày chieân?

  Caàn Thô, ... 1968
 Hoâm nay moät ngöôøi ñaøn oâng daãn tôùi vaên phoøng moät em beù 11 tuoåi. OÂng xin cho em ñöôïc ghi teân vaøo lôùp Ñeä thaát. OÂng daën doø caën keõ veà caùch phaûi giaùo duïc con oâng nhö theá naøo. Tröôùc khi ra veà, oâng daën mình lôøi cuoái: - Toâi xin gôûi gaém con toâi cho cha. Xin cha cöù ñaùnh noù cho toâi, mieãn laø ñöøng ñaùnh cheát thì thoâi. - ?! Caâu noùi cuûa oâng phuï huynh laøm mình noåi giaän. Ngöôøi ta coi mình nhö oâng chuùa nguïc, nhö teân lyù hình. Ngöôøi ta gôûi con cho mình ñeå mình ñaùnh giuøm ngöôøi ta. Nhuïc thaät! Nhöng noùi cho cuøng thì ñoù laø truyeàn thoáng laâu ñôøi. Chính meï mình ngaøy xöa vaãn thöôøng laëp ñi laëp laïi nhöõng caâu khuoân vaøng thöôùc ngoïc nhö: Giaø ñoøn, non nheõ Thöông con cho ñoøn cho voït.
  Vì laø khuoân vaøng thöôùc ngoïc, neân nhöõng caâu ngaïn ngöõ aáy ñöôïc ñöa vaøo muïc vuï moät caùch nheï nhaøng nhö hôi thôû. Chính vì theá maø oânhaø Ñöùc Chuùa Trôøi ngaøy xöa ñaõ nhaän xeùt moät caùch haõnh dieän veà phöông phaùp giaùo duïc cuûa mình nhö sau: Ñít nhaø thaày nhö thôùt nhaø giaàu. Caây roi trong giaùo duïc hoïc ñöôøng döôøng nhö vaãn coù moät giaù trò naøo ñoù, vôùi moät soá ñieàu kieän nhaát ñònh. Nhöng trong coâng taùc muïc vuï, caây roi chæ coøn laø noãi nhuïc cuûa muïc töû maø thoâi.