Nhaät Kyù Truyeàn Giaùo

    
     Buoàn

  Caùi Raén, ngaøy... 1998
  Hoâm qua mình khai trieån baøi Tin Möøng veà tình yeâu ñoái vôùi keû thuø (Lc 6.27-38). Mình thao thao baát tuyeät. Khaùn giaû haù moàm maø nghe. Ñaõ heát söùc! Ai ngôø... Saùng hoâm nay, moät dì phöôùc baùo caùo:
  - Hoâm qua toå cuûa chuùng con chia seû baøi Tin Möøng maø cha ñaõ giaûng, coù moät baø giaø ngoe ngoaûy ra veà. Baø noùi: Toâi khoâng hoïc ñaïo nöõa ñaâu. Chuùa daïy toâi yeâu keû thuø, toâi theo khoâng noåi. Con daâu toâi hoãn quaù, toâi khoâng theå tha thöù ñöôïc. Toâi theà ñeán cheát cuõng khoâng tha cho noù. Toâi ghi baêng ñaøng hoaøng...ï.
  - Buoàn quaù nhæ? Ñaønh vaäy! Nhöng chuùng ta chöa tuyeät voïng. Xin chò cuøng vôùi toâi caàu nguyeän cho baø. Hy voïng baø seõ trôû laïi lôùp giaùo lyù vaøo moät ngaøy naøo ñoù...
  Ñoâi khi mình cuõng buoàn, nhöng chæ buoàn naêm giaây thoâi. Hoâm nay mình thaáy buoàn dai daúng, buoàn man maùc. Coâng daõ traøng! Caàm cuoán Taân Öôùc trong tay, ñoïc lôøi Chuùa baèng mieäng, nghe lôøi Chuùa baèng tai, thính-thò ñaøng hoaøng, theá maø ngoe ngoaûy ra ñi, theà khoâng trôû laïi...! Taïi sao vaäy?Mình ngoài ñôø ra, mô moäng nghó laïi chuyeän xöa.1. Moät linh muïc cao nieân keå chuyeän buoàn nhaát trong ñôøi.
  Giaùo xöù cuûa ngaøi coù hai doøng hoï lôùn: Hoï Nguyeãn vaø Traàn. Hai doøng hoï caïnh tranh, ganh ñua veà moïi phöông dieän vaên hoùa, xaõ hoäi, toân giaùo, kinh teá.Hoï Nguyeãn daâng cuùng cho nhaø thôø moät saøo ruoäng, thì hoï Traàn seõ daâng hai saøo. Hoï Nguyeãn coù ngöôøi ñaäu tuù taøi, thì hoï Traàn seõ coá gaéng ñeå coù ngöôøi ñaäu cöû nhaân. Hoï Nguyeãn cho moät ñöùa ñi tu, thì hoï Traàn cho hai ñöùa ñi tu... Vaø moät laàn kia coù vuï tranh chaáp ñaát ñai, hai beân ñaùnh nhau. OÂng toäc tröôûng hoï Nguyeãn bò thöông naëng.Cha xöù ñeán ñeå cöû haønh nhöõng bí tích cuoái cuøng. Ñieàu kieän tieân quyeát ñeå laõnh caùc bí tích toái haäu laø tha thöù. Naïn nhaân quyeát lieät töø choái. Cha xöù naên næ:
  - Chuùa coù toäi gì ñaâu, theá maø ngöôøi Do Thaùi ñoùng ñanh Ngaøi. Ngaøi tha thöù taát caû: Laïy cha, xin tha cho hoï.
  - Chuùa khaùc, con khaùc. Thuø naøy laø thuø truyeàn kieáp. Con khoâng theå tha ñöôïc. Thua vaùn baøi moät, cha xöù gôõ vaùn baøi hai, vaùn baøi Huø:
  - Neáu oâng khoâng tha thöù, thì oâng phaûi sa ñòa nguïc.
  - Thaø laø xuoáng hoûa nguïc, chöù con khoâng tha ñöôïc.
Thua 2-0, cha xöù ñaáu dòu. Ngaøi giô caây thaùnh giaù leân.
  - OÂng haõy nhìn leân Chuùa, Ñaáng ñaày loøng thöông xoùt. OÂng haõy cuøng toâi caàu nguyeän: Laïy Chuùa, xin tha toäi cho con vaø xin Chuùa giuùp con ñeå con tha cho keû thuø cuûa con.
  OÂng Nguyeãn nhaém maét laïi, laät ngöôøi quay maët vaøo vaùch, roài... taét thôû.
  2. Hoài mình coøn beù, mình thaáy oâng noäi ñeán chôi. OÂng noäi boàng em cuûa mình vaøo loøng, hoân nhö möa nhö gioù. Thaèng beù khoùc oøa leân. Meï mình chaïy ñeán aüm laáy noù. Noù vaãn khoâng nín. Meï beøn laøm boä ñaùnh oâng noäi: OÂng noäi laøm con toâi ñau. Meï ñaùnh oâng noäi naøy... Meï ñaùnh oâng noäi naøy...ï.Ñöôïc traû thuø thoûa ñaùng, thaèng beù nín thinh. Vaøi phuùt sau laïi cöôøi toe toeùt. Haït gioáng haän thuø ñaõ gieo vaøo taâm hoàn con ngöôøi ngay töø thuôû coøn thô. Haït gioáng aáy naûy maàm, lôùn leân, phaùt trieån vaø ñöôïc vun xôùi baèng nhöõng söï coå voõ haän thuø raûi raùc trong lôùp hoïc, trong tröôøng ñôøi. Naêm möôi naêm sau, haït gioáng yeâu thöông vaø tha thöù môùi ñöôïc gieo vaøo maûnh ñaát aáy. Treã quaù roài! Ñaønh cheát ngoäp thoâi!  

    Caùi Raén, ngaøy 7.5.1998
Saùng nay moät anh chaøng thanh nieân ñeå ria caù choát, ñeán thaêm mình. AÁp a aáp uùng nhö gaø maéc daây thun
 . - OÂng coá cho con möôïn 600.000 ñ
  - Chi vaäy?
  - Con ñöa vôï con ñi ñeû. Noù saép tôùi ngaøy sanh roài maø trong nhaø con khoâng coøn moät ñoàng baïc caéc
  - Khi vôï mang baàu, thì phaûi thuû moät chæ, ñeå coøn thaêm thai, boài döôõng...
  - Tuïi con ngheøo quaù laáy ñaâu ra moät chæ vaøng.
  - Neáu ngheøo quaù thì ñöøng sanh con. Con mình sinh ra phaûi ñöôïc chaêm nuoâi toát, ñöôïc hoïc haønh ñeán nôi ñeán choán. Do ñoù, phaûi caàn cuø laøm aên, caéc cuûm daønh duïm. Laøm nhieàu, nhaäu nhieàu, thì ñeán taän theá cuõng chaúng coù moät ñoàng baïc dính tuùi... Con möôïn 600.000ñ thì chöøng naøo con traû?
 - Con raùng ñi laøm roài con seõ traû cho oâng coá.
 - Con ñaõ raùng bao nhieâu naêm roài, maø vaãn khoâng coù tieàn ñöa vôï ñi ñeû, thì laøm sao con raùng noåi ñeå traû nôï.
 - ?!
Mình ñöa cho haén 200.000ñ maø loøng buoàn man maùc
  .- Cha cho con 200.000ñ, khoûi traû nôï. Nhöng töø nay phaûi bieát laøm-aên, chöù khoâng phaûi chæ bieát aên-xaøi. Laøm möôøi, aên saùu, daønh boán..
  Haén caàm tieàn ra veà. Coøn mình thì... chaúng bieát laøm gì baây giôø. Khoâng ñoïc saùch. Khoâng vieát laùch. Khoâng coøn höùng thuù gì nöõa. Moïi nhueä khí ñeàu chuøng xuoáng heát. Nhöõng kyû nieäm xa xöa doàn daäp trôû veà.
  1. Moät oâng laõo goaù vôï, soáng moät thaân moät mình trong caên choøi raùch naùt. Gia saûn chæ laø caùi vaù. Moãi ngaøy ñaøo ñaát oâng ñöôïc traû 25.000ñ. OÂng seõ nhaäu cho ñeán ñoàng baïc cuoái cuøng roài môùi chòu ñi nguû. Ngaøy mai... lo cho ngaøy mai.
 2. Moät anh chaøng thanh nieân chöa vôï chöa con, ñaøo ñöôïc con raén hoå ngöïa, baùn ñöôïc hôn hai traêm ngaøn. Baùn raén ôû chôï Rau Döøa. Baùn xong thì voâ quaùn. Ra khoûi quaùn thì chæ coøn muøi röôïu noàng naëc ñem veà laøm quaø löu nieäm.
  3. Mình hoûi moät thanh nieân:
  - Con laøm ngheà gì?
  - Con vaù xe
  - Ngaøy ñöôïc bao nhieâu?
  - Naêm möôi ngaøn
  .- Con ñöa cho meï bao nhieâu?
  - Meï nuoâi côm. Laøm ñöôïc bao nhieâu, meï cho xaøi rieâng.
  - Con xaøi gì maø döõ vaäy?
  - Moãi saùng moät toâ phôû, moät goùi thuoác Jet, moät ly caø pheâ ñaù, coøn bao nhieâu thì nhaäu vôùi baïn beø.
  - Roài mai moát laáy tieàn ñaâu maø cöôùi vôï?
  - Meï con lo.
  4. Moät beù gaùi ñang nhaûy töng töng tröôùc cöûa nhaø xöù, tay caàm moät maûng chuoái chieân, mieäng nhoùp nheùp dính ñaày môõ.
  - Voâ bieåu con. Moãi ngaøy con aên haøng heát bao nhieâu?
  - Moãi ngaøy meï con cho hai ngaøn. AÊn heát, meï cho nöõa.
  - Moãi ngaøy con tieát kieäm hai traêm, boû voâ heo ñaát, cuoái thaùng ñem boû voâ keát nhaø thôø.
  - OÂng coá muoán aên tíu mì con ñaõi ngay moät toâ hai ngaøn. Coøn tieát kieäm ngaøy hai traêm, thì con khoâng chôi.
 5. Moät thanh nieân laï maët ñeán thaäp thoø ôû cöûa.
  - Coù phaûi chuù laø oâng cha khoâng?
  - Phaûi, anh coù chuyeän chi?
  - Con ñi ñuoåi vòt möôùn. Ñi chôi vôùi baïn veà, thì vôï boû ñi maát roài.
  - Noù ñi ñaâu?
  - Noù ñi veà queâ ôû Ñoàng Thaùp. Baây giôø con phaûi veà beån ñeå kieám noù. OÂng cha cho con xin ít ngaøn ñeå ñi xe.
  - Ñi laøm möôùn maø khoâng coù ñoàng naøo trong tuùi sao?
  - Laøm ngaøy naøo aên ngaøy naáy, hoång coù dö.
  - ?!
  Ñi chaên vòt möôùn maø ñöa caû vôï con ñi theo thì laøm sao coù tieàn ñeå daønh? Ñi laøm möôùn maø ñi chôi vôùi baïn beø ñòa phöông, ñeán ñoä vôï giaän boû veà queâ? Coù nhieàu nghi vaán. Cho haén möôøi ngaøn. Cho cuõng dôû, maø khoâng cho cuõng dôû. Cho laø baùc aùi hay khoâng cho thì baùc aùi hôn? Cöù giuùp ñôõ roài laïi buoàn... Coù leõ phaûi thoâi phaùt trieån daân sinh, vì coâng daõ traøng, vì muoái boû bieån. Coù leõ phaûi phaùt trieån daân trí tröôùc, ñeå daân töï phaùt trieån daân sinh sau. Coù leõ caùi ngheøo vaø caùi doát seõ maõi maõi laø gaùnh naëng ñeø treân vai mình, ñeø maõi cho ñeán khi mình guïc ngaõ.